پایان نامه فضایل و رذایل در دیوان ناصر خسرو

فهرست پایان نامه فضایل و رذایل در دیوان ناصر خسرو

فهرست:

چکیده

فصل اول کلیات پژوهش

مقدمه.............................................................................................................................................................4

کلّیات وتعاریف.............................................................................................................................................5

 1- 1-  بیان مسأله...........................................................................................................................................5

1 - 2 – اهمیت و ضرورت تحقیق...................................................................................................................5

1-3- اهداف تحقیق.......................................................................................................................................6

1-4- سؤالات تحقیق......................................................................................................................................6

1-5- پیشینه تحقیق.........................................................................................................................................7

1-6- روش انجام تحقیق.................................................................................................................................7

فصل دوم: زندگینامه ناصر خسرو.....................................................................................................................9

فصل سوم: بحثی درباره اخلاق و آشنایی با چند نظر فلسفی............................................................................14

فصل چهارم: قوای نفس................................................................................................................................23

فصل پنجم: اخلاق اسلامی............................................................................................................................34

فصل ششم: آشنایی با فرقه اسماعیلیه..............................................................................................................42

فصل هفتم: فضایل اخلاقی با تأویل اسماعیلیه................................................................................................53

الف ) احسان................................................................................................................................................56

ب ) خود شناسی برای خدا شناسی................................................................................................................58

ج ) خضوع..................................................................................................................................................59

د ) دوستی با خاندان حق...............................................................................................................................60

ه ) راستگویی ..............................................................................................................................................63

و ) زیارت کعبه و مراسم و اعمال حج...........................................................................................................65

ز )  عقل.......................................................................................................................................................68

ح ) علم علم ایزد مدینه علم و .....   ..........................................................................................................72

ط ) علم توأم با عمل.....................................................................................................................................77

ی ) نماز و روزه و زکات..............................................................................................................................79

فصل هشتم: فضایل اخلاقی...........................................................................................................................81

الف: (حکمت).............................................................................................................................................88

ب: (عفّت)...................................................................................................................................................96

عفّت..............................................................................................................................................97

حیا...............................................................................................................................................98

رفق و مدارا...................................................................................................................................99

آراستن نفس یا حسن هدی............................................................................................................104

مناعت طبع....................................................................................................................................106

صبر..............................................................................................................................................108

قناعت...........................................................................................................................................112

وقار..............................................................................................................................................115

ورع..............................................................................................................................................117

10- عقل معاش...................................................................................................................................119

11- حریّت و آزادگی.........................................................................................................................121

12- سخا.............................................................................................................................................123

        ج: شجاعت........................................................................................................................................127

کرامت.........................................................................................................................................129

نَجدت..........................................................................................................................................132

همّت بلند......................................................................................................................................136

سکون ..........................................................................................................................................138

حلم..............................................................................................................................................140

صبر وثبات....................................................................................................................................141

تواضع...........................................................................................................................................144

حمیت، غیرت و مردانگی..............................................................................................................145

رقّت.............................................................................................................................................147

       د: عدالت............................................................................................................................................149

راستی و صداقت...........................................................................................................................152

وفا................................................................................................................................................153

مکافات.........................................................................................................................................155

شفقت...........................................................................................................................................157

تودّد.............................................................................................................................................158

تسلیم............................................................................................................................................160

عبادت..........................................................................................................................................161

     فصل نهم: رذایل اخلاقی........................................................................................................................166

الف : رذایل ضد حکمت ......................................................................................................................167

اسناد اعمال بد و ناپسند به خداوند قهّار............................................................................................168

تقلید..............................................................................................................................................171

در خواب غفلت فرو رفتن...............................................................................................................172

غلبه جاهلان بر عالمان....................................................................................................................173

جستجو کردن معنای ظاهری شریعت..............................................................................................174

دشمنی با علم و علما.......................................................................................................................175

ب: رذایل ضدّ عفّت...................................................................................................................................174

شکم بارگی و شهوت رانی.............................................................................................................177

حرص آز طمع...........................................................................................................................180

دروغ مکر حسد و ... غیبت و غمّازی..........................................................................................182

لواط و زنا......................................................................................................................................187

نگریستن به نامحرمان......................................................................................................................187

افشای راز.......................................................................................................................................188

نفاق...............................................................................................................................................188

دروغگویی و مکر و حسد...............................................................................................................189

فریفته دنیا بودن..............................................................................................................................189

   ج: رذایل ضد شجاعت............................................................................................................................191

دنائت...........................................................................................................................................193

عجله و شتابکاری..........................................................................................................................193

عیبجویی.......................................................................................................................................194

ریا................................................................................................................................................195

ترس از مرگ...............................................................................................................................195

مِراء..............................................................................................................................................196

خفّت و خواری.............................................................................................................................197

ژاژخایی........................................................................................................................................198

خودآرایی.....................................................................................................................................199

10- خودخواهی..................................................................................................................................200

11- کبر و عجب.................................................................................................................................201

12- غدر و حیله..................................................................................................................................202

13- عصیانگری و سرکشی..................................................................................................................203

14- بی‌حمیّتی......................................................................................................................................204

د: رذایل ضد عدالت...................................................................................................................................205

فهرست لغات.............................................................................................................................................213

فهرست آیات.............................................................................................................................................219

فهرست منابع .............................................................................................................................................221

چکیده انگلیسی..........................................................................................................................................

منبع:

امینی، ابراهیم، 1387، اسلام و تعلیم و تربیت، چاپ سوم، چاپخانه مؤسسه بوستان کتاب.

برتلس،آ.ی.، 1363، ناصر خسرو و اسماعیلیان، ترجمه آرین‌پور، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.

بن شعبه‌الحرانی، حسین، 1366، تحفه‌العقول،  چاپ سوم، انتشارات اسلامیه.

بن عدی، یحیی، 1371، تهذیب‌الاخلاق، با مقدمه و تصحیح و ترجمه و تعلیق دکتر سید محمد دامادی، چاپ دوم، مؤسسه اطلاعات و تحقیقات فرهنگی.

پاپکین، ریچارد،1373، کلیات فلسفه، ترجمه و اضافات دکتر سید جلال‌الدین مجتبوی، چاپ هشتم، انتشارات حکمت، چاپ معراج.

پطروشفسکی، ایلیا پاولویچ، 1348،اسلام در ایران، ترجمه کریم کشاورز، انتشارات پیام، چاپ ششم.

جوینی، عطاملک، 1367، تاریخ جهانگشای جوینی، به اهتمام محمد قزوینی،چاپ سوم ،سازمان نشر کتاب انتشارات بامداد.

حائری، مهدی، 1369، بنیادهای اخلاق اسلامی، چاپ دوم، چاپ رستمخانی، انتشارات بنیادفرهنگی امام‌المهدی(عج).

حقانی زنجانی، حسین،1373، نظام اخلاقی اسلامی، چاپ اول، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

حکیمی، محمدرضا، 1360، الحیاه، چاپ سوم، جامعه‌المدرسین قم، ج2.

دشتی، محمد، 1380، ترجمه نهج البلاغه، انتشارات مشرقین، چاپ نهم.

دهخدا، علی اکبر، 1383،امثال و حکم، تهران، انتشارات شقایق، ج1.

زرین کوب، عبدالحسین،1355 ، با کاروان حله، چاپ سوم، سازمان چاپ و انتشارات جاویدان.

سلطانی، غلامرضا، 1364، تکامل در پرتو اخلاق، دفتر انتشارات اسلامی.

شعار، جعفر، 1371، سفرنامه ناصر خسرو با متن انتقادی، نشر قطره انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شمال.

شعار، جعفر، 1371، سیاست نامه نظام‌الملک، چاپ پنجم، انتشارات امیر کبیر، چاپ خانه سپهر تهران.

شیخ صدوق، 1362، خصال، با مقدمه و ترجمه آیت ... کمره‌ای، انتشارات کتابخانه اسلامیه، چاپ چهارم، چاپخانه آفتاب.

شیرازی، قطب‌الدین، 1365، دره‌التاج، مجموعه آشنایی با فلسفه اسلامی 11 بخش نخستین، به تصحیح سید محمد مشکور، انتشارات حکمت.

صدوق،  1362، امالی، با مقدمه و ترجمه آیت ا... محمد باقر کمره‌ای، چاپ چهارم، چاپخانه آفتاب، انتشارات کتابخانه اسلامیه.

صدیق، عیسی، 1354، تاریخ فرهنگ ایران، چاپ هفتم، چاپ زیبا

صفا، 1355، تاریخ ادبیات ایران، انتشارات امیر کبیر، چاپ اول، ج 1

طباطبایی، محمدحسین، 1363، المیزان فی تفسیرالقرآن، چاپ سوم، کانون انتشارات محمدی، ج1و           8و12و27

طوسی، خواجه نصیر، 1369، اخلاق ناصری، به تصحیح و تنقیح مجتبی مینوی علیرضا حیدری، شرکت سهامی انتشارات خوارزمی، چاپ چهارم، چاپخانه گلشن.

غزالی، محمد، 1372، کیمیای سعادت، تصحیح احمد آرام، چاپ سوم، انتشارات گنجینه، نشرمحمد.

فرید، مرتضی، 1365، الحدیث، احادیث و ترجمه از کتاب‌های گفتار فلسفی، چاپ و نشر دفتر فرهنگ اسلامی، ج2 .

فرید، مرتضی، 1368، اخلاق از دیدگاه قرآن و عترت، چاپ ششم، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

فلسفی، محمد تقی، 1356، اخلاق از نظر همزیستی و ارزشهای انسانی، چاپ سوم، هیأت نشر معارف اسلامی.

کلینی، 1367، اصول کافی، ج3 با شرح و ترجمه حاج سید جواد مصطفوی و ج4 با شرح و ترجمه حاج سید هاشم رسولی، از انتشارات کتاب‌فروشی علمیه اسلامیه.

کوربن، هانری،1352، تاریخ فلسفه اسلامی از آغاز تا درگذشت ابن رشد، با همکاری سید حسین نصر و عثمان یحیی، ترجمه دکتر اسداله مبشری، چاپ اول، چاپخانه سپهر، تهران، انتشارات امیرکبیر.

لاهوری، اقبال، 1354، سیر فلسفه در ایران، ترجمه یحیی آرین‌پور، نشر سوم، مؤسسه فرهنگی منطقه‌یی با همکاری سازمان انتشارات بامداد.

مجتبوی، جلال‌الدین، 1369، علم اخلاق اسلامی، گزیده جامع‌السعادت ملا مهدی نراقی، چاپ دوم انتشارات حکمت.

محقق، مهدی، 1363،اولین بیست گفتار ، در مباحث علمی فلسفی و کلامی و فرق اسلامی،سلسله دانش ایرانی.17

محقق، مهدی، 1368، تحلیل اشعار ناصر خسرو، چاپ پنجم، انتشارات دانشگاه تهران.

محقق، مهدی، 1369، دومین بیست گفتار، در مباحث ادبی و تاریخی و فلسفی و کلامی و تاریخ علوم در اسلام، مؤسسه مطالعات اسلامی، سلسله دانش ایرانی39.

مشکور، محمد جواد، 1355، تاریخ شیعه و فرقه‌های اسلام تا قرن چهارم، انتشارات اشراقی.

مطهری، مرتضی، 1373، فلسفه اخلاق، چاپ دوازدهم، انتشارات صدرا.

مهدوی کنی، محمد رضا،1388، نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی، چاپ بیست و چهارم، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

میبدی، رشیدالدین، 1339، کشف‌الاسرار، به اهتمام علی اصغر حکمت، چاپ تابان،ج1.

ناصر خسرو ، 1363، جامع‌الحکمتین، به اهتمام دکتر محمد معین و هنری کربین، چاپ دوم، چاپخانه شرکت گلشن، کتابخانه طهوری.

ناصر خسرو، 1363، گشایش و رهایش، با تصحیح و مقدمه سعید نفیسی، نشر جامی، چاپ اول، چاپ آفتاب.

ناصر خسرو، 1370، زادالمسافرین، چاپ افست، انتشارات کتاب فروشی محمودی، چاپ رشدیه.

ناصر خسرو، 1384، دیوان اشعار، با مقدمه سید حسن تقی‌زاده،چاپ چهارم،  مؤسسه انتشارات نگاه، چاپ نوبهار.

ناصر خسرو، 1387،دیوان اشعار، تصحیح مجتبی مینوی، چاپ سوم، انتشارات معین، چاپ مهارت.

ناصر خسرو،1354، وجه دین، زبان و فرهنگ ایران، ناشر کتابخانه طهوری.

نراقی، احمد، 1361، معراج‌السعادت، از انتشارات رشیدی و امین، چاپ دوم، تیرنگ .

نصرت، امین، 1365، اخلاق، اقتباس و ترجمه از تهذیب‌الاخلاق ابن مسکویه.

یادنامه ناصر خسرو،1356، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

یوسفی، غلامحسین، 1355، دیداری با اهل قلم، مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه فردوسی، ج1.