خلاصه روش تحقیق اعتیاد به اینترنت
مقدمه:
هدف این تحقیق، بررسی رابطه بین استفاده از اینترنت و مشارکت جوانان در سیاست است. در این مطالعه، معنیداری رابطه بین جوانانی که از اینترنت استفاده میکنند (کاربران) و جوانانی که از اینترنت استفاده نمیکنند (غیر کاربران) از نظر گرایش آنها به مشارکت در سیاست را کشف خواهیم کرد و همچنین نشان خواهیم داد که رابطه بین میزان استفاده از اینترنت و میزان گرایش به مشارکت در سیاست، به چه صورتی است؟
در این مقاله، اثرات اینترنت به عنوان یک رسانه بر مشارکت سیاسی بررسی میشود. تأثیر رسانهها بر مخاطبان، مسئلهای بسیار پیچیده و هنوز ناشناخته است و این همان نکتهای است که "میشل گورویچ" (Gurevich. Michael) در کتاب "فرهنگ، جامعه و رسانهها" (Culture, Society, and Media) بر آن تأکید کرده و گفته است: "این سوال که تأثیر رسانهها بر مخاطبان چگونه است، یکی از پر دامنهترین و مکررترین سوالات در حوزه رسانههاست که به آن پاسخهای گوناگونی داده شده است که حتی برخی از آنها در تضاد با یکدیگرند" (گوریچ، 1990، ص 273).
وقتی بحث تأثیر رسانهها بر رفتار مخاطبان را محدود و از نقش و تأثیر آنها بر رفتار سیاسی گفتگو میکنیم، در میان صاحبنظران علوم سیاسی نیز با نظراتی مشابه نظرات ارتباط شناسانی مانند میشل گورویچ مواجهه میشویم. به عنوان مثال، "جودیث ترن" (Tern. Judish) میگوید: "در تبیین پدیدههای دیده شده در مبارزات انتخاباتی، یک تئوری کامل و فراگیر وجود ندارد، بلکه تکهها و قطعات کوچک تئوریکی هستند که میتوان آنها را در تبیین چنین پدیدههایی مورد استفاده قرار داد" (ترن، 1991، ص 92).
برخی از اندیشمندان علوم ارتباطات به این نتیجه رسیدهاند که در تبیین رویدادهای مربوط به تاثیر رسانهها، باید به جای تکیه بر تئوری های کلان، به تکهها و قطعات تئوریک اتکا کرد. برخی دیگر از چنین دستاوردهایی به شرح زیر است:
مشخص شده است که به احتمال زیاد، عوامل مشخصی در اثرگیری از مبارزات انتخاباتی رسانهها مؤثرند، عواملی چون سن، جنس، تحصیلات، میزان وفاداری حزبی، انگیزه برای پیگیری رقابت های انتخاباتی، میزان پذیرش رسانهها به عنوان واسطه قابل اعتماد، مدتی که صرف شنیدن، دیدن و خواندن هر پیام یا برنامه انتخاباتی میشود (محسنیان راد، 1378). میدانیم که تمامی ارتباطشناسان اتفاق نظر دارند که ارتباط، نوعی فراگرد است. هر پدیدهای که خصلت فراگردی داشته باشد، از پویایی و تعامل شدید در میان عناصر خود برخوردار است. بنابراین میتوان گفت به جای آنکه از تأثیر رسانهها بر رفتار سیاسی سخن بگویم، باید از تأثیرات رسانههایی خاص، با محتوایی خاص، با مخاطبانی خاص، در محیط جغرافیایی و فرهنگی خاص و در لحظهای خاص سخن بگویم.
رسانهای که در این پژوهش در نظر گرفته شده، اینترنت است که میخواهیم تأثیر آن را بر مشارکت سیاسی جوانان شهر اهواز بررسی کنیم.
در این پژوهش که به بررسی اثرات اینترنت بر مشارکت سیاسی خواهیم پرداخت، ادعای من این است که اینترنت در تقویت برخی از ارزش ها، از جمله مشارکت در سیاست درمیان کاربران نقش قابل توجهی دارد. تأیید تأثیر اینترنت در تقویت برخی از ارزش های سیاسی، نشان میدهد که چشم انداز نوینی در عرصه نظریهپردازی ارتباطات به وجود آمده است. در این راستا، ابتدا مفاهیم اینترنت، گروه های اجتماعی، مشارکت سیاسی و رابطه بین اینترنت و مشارکت سیاسی به طور مبسوط شرح داده خواهد شد و در نهایت، دادههای جمعآوری شده با استفاده از روش های آماری پیشرفته تجزیه و تحلیل خواهد شد.
اینترنت
شبکه جهانی اینترنت، یکی از مهم‌ترین نوآوریهایی است که بعضی از نظریهپردازان برای تأکید بر اهمیت آن، تأثیرات این بزرگراه عظیم اطلاعاتی را مشابه با تأثیرات اختراع چاپ بر زندگی انسان ها ذکر کردهاند (محسنی، 1380، ص 20). اینترنت منتقل کننده‌ی میلیون‌ها پیام است؛ پیام‌هایی که بر ارزش‌ها، نگرش‌ها و هویت فرهنگی کاربران آن در سطح خرد و بر نظام فرهنگی و سیاسی در سطح کلان تأثیر میگذارد. این شبکه از جنبههای گوناگون علمی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی قابل بررسی است. از بعد فرهنگی، این شبکه با تأکید بر مطالعه‌ی ارزش های سیاسی به عنوان بخشی از فرهنگ سیاسی و به ویژه با شیوههای علمی، اولین گام درجهت برنامهریزی صحیح برای مدیریت تغییرات فرهنگی و سیاسی و جلوگیری از تغییرات ناموزون در نظام اجتماعی است. به نظر جانسون، فناوری یکی از عوامل تغییر اجتماعی است که از طریق ارتباط با اجزاء مختلف در درون نظام اجتماعی جوامع مختلف، به ویژه از طریق خرده نظام فرهنگی، موجب تغییراتی در نظام شخصیتی افراد در سطح فردی و نظام سیاسی در سطح کلان میشود (کوهن، 1380، ص 183). ظهور شبکه‌ی جهانی اینترنت به عنوان یکی از برجستهترین فناوری‌های ارتباطاتی و اطلاعاتی، نمایانگر پیشرفت فناورانه‌ی انسان امروزی است که نقش آن در ایجاد و تغییرات اجتماعی و به ویژه تغییرات ارزشی، غیرقابل چشمپوشی است. در راستای همین تغییرات است که به وجود آمدن واقعیتهای نمادین در فضای سایبر اینترنتی، زمینه‌ی لازم را برای شکلگیری جوامع جدید سایبری فراهم ساخته است (گروملا، 2001، ص 559).
فضای آزاد اینترنتی، محل حضور میلیون ها کنشگر اینترنتی است که میتوانند با تفسیرهای نمادین در اینترنت: 1) به کنش فردی و جمعی متقابل بپردازند 2) در اجتماعات مجازی حضور سایبری داشته باشند 3) گروه مجازی تشکیل بدهند 4) با افراد دیگری که از اینترنت استفاده میکنند، به بحث آزاد در مورد موضوعات گوناگون بپردازند و در نهایت، از اطلاعات و اخبار موجود در سایتهای اینترنتی به صورت گزینشی و بدون داشتن محدودیتهای رسانههای دیگر -که بر خلاف اینترنت- عمدتاً یک سویه اند، استفاده کنند (جلالی، 1379، ص 96).
اینترنت، با وجود گستردگی و پیچیدگیاش- کاملاً بر خلاف مدل یک به چند در رسانههای پخش همگانی- رسانهای بسیار شخصی و خصوصی است. اینترنت از طریق پست الکترونیکی، ارتباط بین فردی از راه گروه های بحث و مانند آن ( که ممکن است کاملاً آزاد، یا محدود به اعضا باشد) گفتگو و تبادل نظر را تسهیل میکند، و نیز دسترسی یک به چند به اطلاعات را - عمدتاً از طریق وب- ممکن میسازد. اما حتی هنگامی که اینترنت به صورت مدل یک به چند عمل میکند، دارای قابلیتی است که اساساً آن را از دیگر رسانههای گروهی متمایز میکند- این که همواره دارای پتانسیل تعاملی است، همین قابلیت تعاملی است که زمینههای تغییرات اجتماعی و اقتصادی متعاقب را برای آن فراهم میکند (دارنلی، 1384، ص 47)
تنگنای کیفیت
باز بودن اینترنت به روی عموم، جوهره‌ی اساسی آن است. اینترنت، همگانیترین فضایی است که تا کنون به وجود آمده، زیرا فقط انتقال دهنده‌ی صرف اطلاعات نیست، بلکه ماهیتی مشارکتی و تعاملی دارد و همه میتوانند در فضای عمومی اینترنت مشارکت کنند.
به این ترتیب، اینترنت ویژگیهای ارتباط تعاملی و در عین حال همزمان تماس تلفنی را با ویژگی غیر تعاملی و نیز ناهمزمانی بالقوهی برنامههای ضبط شده توسط گیرنده، تلفیق میکند. هر کاربر اینترنت کمابیش، به همه‌ی مواد موجود در آن دسترسی دارد و در عین حال، هر کاربر میتواند مواردی را فراهم کند و آن را در دسترس دیگر کاربران اینترنت قرار دهد، درست مثل کسی که تلفن دارد و میتواند یک مکالمه‌ی تلفنی را شروع و محتوای آن را تعیین کند.
در این تحقیق، جوانان به عنوان گروهی اجتماعی در نظر گرفته شدهاند و میخواهیم بدانیم که اثرات اینترنت بر روی مشارکت سیاسی این گروه اجتماعی به چه صورت بوده است. در این پژوهش، گروه های اجتماعی به عنوان زیر مجموعه ای از نیروهای اجتماعی تعریف شده اند؛ نیروهای اجتماعی، مجموعه طبقات و گروه هایی هستند که بر روی زندگی سیاسی به معنای کلی آن تأثیر میگذارند و ممکن است به شیوهای مستقیم، قدرت سیاسی را در دست بگیرند و یا به شیوههای مختلف در آن نفوذ کنند. نیروهای اجتماعی به این معنا، اولاً مرکب از افرادی است که دارای وجوه همسانی از نظر علایق اقتصادی، ارزشی، فرهنگی، صنفی و جزء آن باشند، ثانیاً به شرکت در حیات سیاسی (اعم از قبضه‌ی قدرت، اداره جامعه، شرکت در نهادهای سیاسی، مشارکت در تصمیمگیری و سیاست گذاری) علاقهمندند و سوم اینکه، به این منظور به خود سازمان میدهند. تأثیر نیروهای اجتماعی بر زندگی سیاسی، ممکن است سطح و درجات مختلفی داشته باشد. این تأثیر ممکن است از دور یا از نزدیک، از بیرون و یا از درون، بیواسطه و یا با واسطه و به نحوه‌ی مسالمتآمیز یا غیر مسالمتآمیز اعمال شود. به علاوه، ممکن است این تأثیر به شکل اعمال سلطه‌ی اجتماعی و یا اعمال نفوذ بر نهادهای مختلف حکومت صورت گیرد (بشیریه، 1385، ص 107).
هیچنین وسایل اعمال قدرت گروه های اجتماعی مختلف بر حسب عوامل مختلف، از جمله ماهیت گروه، هدف گروه، میزان آگاهی آن، نحوه‌ی سازماندهی، انسجام و وحدت آن، منابع و امکانات آن، نزدیکی و دوری به مرکز قدرت سیاسی، رابطه‌ی آن با احزاب سیاسی، میزان وسعت پایگاه اجتماعی آن، ماهیت نظام سیاسی، نحوه‌ی مشارکت مجاز در حیات سیاسی و غیره تفاوت میکند ("آکشتاین" (H. Eckstein)، 1960، ص 32).
مشارکت سیاسی
مشارکت سیاسی، دخالت فرد در سطوح مختلف فعالیت در نظام سیاسی است که از عدم دخالت و وارد شدن، تا به دست آوردن یک منصب سیاسی را شامل میشود (راش، 1992، ص 110). "مایکل راش" (Michael Rush) در دایرهالمعارف بینالمللی علوم اجتماعی، مشارکت سیاسی را "فعالیت داوطلبانه‌ی اعضای جامعه در انتخاب رهبران و شرکت مستقیم و غیر مستقیم در سیاست گذاری عمومی" میداند (دایرهالمعارف علوم اجتماعی، 1963، ص 19). در مواردی، مشارکت سیاسی فقط از طریق رأی دادن تحقق مییابد، لیکن در بسیاری موارد، بعضی قناعت میکنند و در تبلیغات سیاسی، یا شرکت در احزاب، ایفای نقش میکنند (ساروخانی، 1370، ص 522). نظریههای مهم در حوزه جامعهشناسی سیاسی، هریک به گونهای خاص با مفهوم مشارکت برخورد میکنند. مثلاً نظریه نخبگان، مشارکت سیاسی را به نخبگان محدود میکند و برای تودهها نوعی بی فعالیتی یا تأثیر از دستکاریهای نخبگان قائلاست. اما از دیدگاه کثرتگرایان، مشارکت سیاسی یک رفتار سیاسی مهم در تبیین توزیع قدرت و تصمیمگیری در سیاست گذاری تلقی میشود (راش، 1992، ص 110).
واژگان کلیدی: تکنولوژی های نوین، اینترنت، مشارکت سیاسی، جوانان
فهرست روش تحقیق اعتیاد به اینترنت
فهرست:
ندارد
منبع:
- بشیریه، حسین (1374). جامعه شناسی سیاسی. نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی. اهواز: نشرنی.
- دارنلی، جیمز (1384). جهان شبکهای: درآمدی بر نظریه و عمل در باب جامعه اطلاعاتی، ترجمه نسرین امین دهقانی و دیگران. اهواز: چاپار.
- جلالی، علیاکبر (1379). "نقش اینترنت در جهان آینده". پژوهش و سنجش، سال هفتم، شماره 21 و 22. صص 110-96.
- ساروخانی، باقر (1370). دایرهالمعارف علوم اجتماعی. اهواز: موسسه کیهان.
- محسنی، منوچهر (1380). جامعهشناسی جامعه اطلاعاتی. اهواز: دیدار.
- محسنیان راد (1378). مجموعه مقالات همایش مشارکت سیاسی، احزاب، و انتخابات. اهواز: نشر سفیر.
منابع لاتین:
- Abram son,J.R.,F.C.Artenton,et al(1998).the Electronic Common wealth: the impact of new media Technologies on democratic polotics.new York.
- Bimber, B. (1998). "The Internet and political transformation: populism, community, and A celebrated pluralism. "Polity 31 (1): 133-160.
- Bimber, B. (2001). "Information and political Engagement in America: the search for Effects of Information technology at the Individual level". Political science Quarterly 54 (1): 53-67.
- Brady, H. E., S. verba, et al. (1995). "Beyond SES: A Resource Model of political participation". American political science Review 89 (2): 271-294.
- Brandon, B. H. and R. D. Carlitz (2003). "online Rulemaking and other tools for strengthening our civil infrastructure". Administrative law Review forthcoming.
- Council, N. R. (2002). Information technology, research, innovation, and government Washington, D. C., National Academy press.
- Dahlberg, L. (2001). "The internet and democratic discourse". Information, communication, and society 4: 615-633.
- Danziger, J. N., W. H. Dutton, et al. (1982). Computers and politics: High technology in American Local Governments. New York, Columbia university Press.
- Davis, R (1999). The web of politics: the internets impact on the American political system New York, oxford University press.
- Dutton, W., J. Blum ler, et al, Eds. (1987). Wired cities: shaping the future of communications. Boston, G. K. Hall.
- H. Eckstein. Pressure Group politics. (London, 1960), P 32.
- Encyclopedia of social science, New York Crowell collier and Macmillan, Inc. 1963.
- Gant, J. p. and D. Burley - Gant (2002). Web portal functionality and state government E service twenty fourth Annualappam research conference.
- Goldschm idt, k. (2001). Email overload in congress: Managing a communications crisis. Washington, D.C., congress online project: 1-15.
- Grossman, L. K. (1995). The Electronic republic: reshaping democracy in the information age. New York, Viking.
- Gromala, D. kennedy. B. M. (eds) cyber culture streader. London: rout ledge. 2001.
- Gureoich. Michael, Bert, James. Curran, "Culture, society and the media", London, rout ledge, 1990. P. 273.
- Harpham, E. J. (1999). Going on line: the 1998 congressional campaign. American political science association, Atlanta, GA.
- Katz, E. and p. Lazarsfeld (1965). Personal influence. New York, free press.
- Klapper, Joseph, "the effects of mass emancipation" New York, he free, 1955. P. 15.
- Laporte, T. M. CC. Dem chak, et al (2002). "democracy and bureaucracy in the age of the web: Empirical findings and theoretical speculations". Administration & society 34 (4) : 411 - 446.
- Margolis, M. and D. Resnick (2000) politics as usual: the cyberspace "Revolution". Thousand o ask, sage.
- Musso, J. A. C. wearer, et al. (1999). "Designing web technologies for local Governance reform: Good management or Good democracy? "Political communications 17 (1) : 1-19.
- Magstdt/M. Thomas and shotten. M. peter (1999) and standing politics (5the ed)/ New York: world pulolishers.
- Negroponte, N. (1995) Being Digital New York, Knopf.
- Norris, P. (1999). Who surfs? Democracy com? Governance in a networked world. E kamarck and J. N. ye New York, Hollis publishing.
- Norris, P. (2002). Democratic phoenix: political activism world wide. New York, Cambridge university press.
- Olson, M. (1971). The logic of collective action: public goods and the theory of groups. Cambridge, M. A, Harvard university press.
- Parry, Geraint (1972) class, in quality and political order, London paladin.
- Rush, Michael (1992), politics and society an introduction to political sociological, London: prentice Itall.
- Shadows, J. D. and k. james (1999) virtual billboards? Candidate web sites and campaigning in 1998. American political science association, Atlanta, GA.
- Steeter, T. (1997). Blue skies and strange bedfellow s: the discourse of cable TV. The Revolution wasn't televised: sixties television and social confect. L. spigel and M. Curtin. New York, Rout ledge: 221-242.
- Tern. Judish, Robert, Fride nerge, "Political campaign communication" U.S.A. prayer, 1991. P. 92.
- Weare, C. (2002). "The internet and democracy: the causl links between technology and politics". International Journal of public Administration 25 (5): 659-692.
- West, D. M. (2002) state and federal E - Government in the united states, 2002. providence, thumb an center for public policy, Brown university.
- Wilhelm, w. (1998) . "virtual sounding Boards: How deliberative is on - line polical discussion?" information, communication, and society 1 (3): 313-338