پایان نامه حج

فهرست پایان نامه حج

فهرست:

مقدمه .................................................................................................................... 1

تبیین موضوع ....................................................................................................... 3

اهمیت و ضرورت موضوع .................................................................................. 3

پیشینه موضوع ..................................................................................................... 4

پرسشها وفرضیات ............................................................................................... 5

چکیده ................................................................................................................... 6

فصل اول : حج از نظر لغوی واصطلاحی انواع آن

حج در لغت ........................................................................................................... 8

حج در اصطلاح .................................................................................................... 9

شرافت زمانی حج.................................................................................................. 9

اهمیت و آثار حج .................................................................................................. 10

انواع و اقسام حج و عمره .................................................................................... 13

تمتع از نظر لغوی واصطلاحی ............................................................................. 14

کیفیت حج تمتع ..................................................................................................... 14

حج افراد ............................................................................................................... 17

حج قران................................................................................................................ 18

عمره مفرده و تمتع ............................................................................................... 18

عمره از نظر لغوی و اصطلاحی ........................................................................... 19

عمره مفرده و اعمال آن ....................................................................................... 20

میقات احرام عمره مفرده ..................................................................................... 20

فرق عمره مفرده با عمره تمتع ............................................................................. 21

نتیجه ..................................................................................................................... 22

فصل دوم : سیمای حج از دیدگاه قرآن

مقدمه .................................................................................................................... 24

واژه حج در قرآن ................................................................................................. 24

تاریخ مکه ............................................................................................................. 27

نامهای مکه: .......................................................................................................... 29

مکه ................................................................................................................. 29

بکه .................................................................................................................. 29

بیت العتیق ....................................................................................................... 30

بیت المعمور .................................................................................................... 30

مسجد الحرام .................................................................................................. 31

بیت الحرام ...................................................................................................... 32

ام القری .......................................................................................................... 33

بلد الامین ........................................................................................................ 34

دلیل پیدایش کعبه ................................................................................................. 34

تاریخچه مبنای کعبه ............................................................................................. 35

زمان ساختن بنای اولیه کعبه ............................................................................... 39

وجوب و ضرورت حج.......................................................................................... 41

آیاتی در مورد ادله وجوب حج و عمره ............................................................... 41

مستطیع کیست؟ .................................................................................................... 43

استطاعت مالی ................................................................................................ 44

استطاعت عقلی ................................................................................................ 44

استطاعت بدنی ................................................................................................ 45

استطاعت زمانی............................................................................................... 45

استطاعت امنیت .............................................................................................. 45

دعوت به حج اکبر ................................................................................................. 49

محرمات

مقدمه .................................................................................................................... 52

محرمات احرام ..................................................................................................... 52

1- فلسفه صید ..................................................................................................... 53

کفاره صید و شکار بر فرد محرم ........................................................................ 55

حکم شکار کردن حیوانات دریایی و صحرایی ..................................................... 57

حکم شکار بعد از احرام ....................................................................................... 59

2- حکم جدال وفسوق کردن ............................................................................... 60

کفاره جدال ........................................................................................................... 60

3- حرمت مباشرت................................................................................................ 61

قرآن اثر اجتناب از محرمات را چنین بیان کرده ................................................. 62

واجبات

مقدمه .................................................................................................................... 66

طواف .................................................................................................................... 67

احکام طواف ......................................................................................................... 67

سعی صفا و مروه ................................................................................................ 68

احکام صفا و مروه ............................................................................................... 70

عرفات ................................................................................................................... 71

وقوف در مشعرالحرام ......................................................................................... 73

رمی جمرات .......................................................................................................... 76

قربانی ................................................................................................................... 78

فلسفه قربانی ........................................................................................................ 78

کمک رسانی به اهل حجاز یک اصل می باشد. ............................................... 79

 قربانی از شعائر الهی است. .......................................................................... 79

کمک به مستمندان و سیرکردن آنها ............................................................... 80

رسیدن به تقوای الهی ..................................................................................... 81

حلق و تقصیر کردن ............................................................................................. 82

فضیلت حلق .......................................................................................................... 83

حکم حلق و زمان آن ............................................................................................ 84

نتیجه ..................................................................................................................... 85

فصل سوم : فلسفه حج

مقدمه .................................................................................................................... 88

1- فلسفه فردی و معنوی

مقدمه .................................................................................................................... 90

بعد معنوی حج ..................................................................................................... 91

حج و کسب معرفت .............................................................................................. 92

انسان و خودسازی .............................................................................................. 93

عبادت حج، عبادتی بی ریاست............................................................................... 96

بعد معنوی مناسک و اعمال حج و تأثیر آن بر فرد .............................................. 97

بعضی از اسرار حج ............................................................................................. 99

اسرار صفا و مروه .............................................................................................. 99

راز طواف کردن ................................................................................................... 99

سرحلق ................................................................................................................. 100

نتیجه ..................................................................................................................... 103

2- فلسفه اقتصادی

بعد اقتصادی حج .................................................................................................. 105

اهداف و آثار تجاری و اقتصادی حج .................................................................. 107

دیدگاه قرآن نسبت به بعد اقتصادی حج .............................................................. 109

دیدگاه قرآن در مورد واژه منافع و نظر مفسران در آن مورد ........................... 112

قربانی عامل تقویت کننده اقتصاد جوامع اسلامی ................................................ 114

قربانی عامل برآوردن نیاز فقیران ....................................................................... 117

نتیجه ..................................................................................................................... 119

3- فلسفه اجتماعی

مقدمه .................................................................................................................... 121

ویژگیهای اجتماع حج ............................................................................................ 122

محتوای اجتماعی حج و آثار آن ........................................................................... 123

دیدگاه قرآن نسبت به اجتماعی بودن حج ............................................................ 125

خانه خدا متعلق به مردم است............................................................................... 126

قیام جهان شمول اجتماعی مسلمانان در پرتو حج ............................................... 128

امنیت اجتماعی مسلمانان ...................................................................................... 130

حج تراکم قوه متکثره در نقطه واحده است. ......................................................... 131

نتیجه...................................................................................................................... 133

نتیجه گیری کلی .................................................................................................... 134

فهرست منابع ........................................................................................................ 135

منبع:

قرآن مجید- ترجمه مکارم شیرازی

التحقیق فی کلمات القرآن – حسن مصطفوی- مرکز نشر الکتاب – تهران1296 – ه،ق

ادعیه و آداب حرمین، معاونت آموزش و تحقیقات بعثه، نشر مشعر، بی‌جا، پاییز 82 چاپ بیست و ششم.

المنجد فی اللغه، یونس مطرف، الطبعه الخامسه و الثلاثون، اسلام.‌1380، چاپ دوم.

ابعاد گوناگون حج، ابوعلی خداکرمی، دارالنشر، قم، اول تیر 1373

اسرار و مناسک ادله حج، محمدصادق تهرانی، بی‌جا، چاپ اول،1978م

آشنایی با اسرار عمره، نجف نجفی روحانی، المشعر،‌ بهار1383، چاپ چهارم

ابعاد سیاسی و اجتماعی، محمد تقی رهبر، بی‌جا، مشعر زمستان 1381، چاپ دوم

تفسیر المیزان. علامه طباطبایی،‌متوفی 1361، انتشارات اسلامی، بی‌جا، پاییز 1381،

چاپ دوم.

10-تفسیرنمونه، آیته الله مکارم شیرازی با همکاری جمعی از نویسندگان،‌انتشارات دارالکتاب الاسلامیه،‌تهران 1372،‌ چاپ هفدهم

11- تفسیر مجمع البیان، طبرسی متوفی 548، ترجمه علی کاظمی تصحیح علی صحت دشمن فراهانی، انتشارات فراهانی1363

12- تفسیر قمی، ابراهیم قمی،‌به تصحیح سید طیب موسوی جزایری، منشورات مکتبه الهدی،‌ قم- ایران، مطبعه النجف 1378 هجری

13-تفسیر کبیر یا مفتاح الغیب، امام فخرالدین رازی شافعی، 544،604، منشورات محمد علی بیغون دارالکتب العلیم،‌ بیروت لبنان، المجلد الثالث 5-6

14- تفسیر کشن الاسرار وعده الابرار، ابوالفضل رشید الدین میبدی، امیرکبیر، تهران، چاپ سوم

15- ترجمه نهج البلاعه، ترجمه محمد دشتی، انتشارات لاهیجی، قم،‌1380، چاپ دوم

16- تفسیر راهنما- اکبر هاشمی رفسنجانی جمعی از محققان مرکز فرهنگ و معارف قرآن، دفتر تبلیغات حوزه علمیه، قم،‌پاییز 1374، چاپ اول

17- ترجمه تحریر الوسیله، امام خمینی، ترجمه علی اسلامی،‌دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم

18- تفسیر نورالثقلین، شیخ علی بن جمعه العروس الحویزه متوفی1112، اسماعیلیان، قم1412ه.ق ، 1370 ه ش. الطبعه الرابعه

19- تفسیر تبیان، شیخ طوسی، 385 ،‌360 ه. تصحیح احمد عبیب قصیر عاملی،‌نشر مکتبه الامین، نجف اشرف1385ه، 1966،1966م

20- ترجمه المنجد الطلاب،‌ فواد افرام البستانی،‌ترجمه محمد بندریگی، انتشارات اسلامی، بهار 1377،‌ چاپ پانزدهم

21- جامع السعادات، مرحوم نراقی،‌ نجف، 1383  

22- حج در قرآن ، محمد علوی مقدم،‌ نثر مشعر، بی جا، تابستان 1381، چاپ اول

23- حج و عمره در قرآن وسنت،‌ محمد محمدی ری شهری،‌ ترجمه جواد محدثی، نشر دارالحدیث، ‌چاپ اول

24- حج،‌محسن قرائتی، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، قم، سال 1377

25- حج با تجدید و نظر و اضافات،‌ محسن قرائتی،‌ مشعر،‌ زمستان،‌ 1383

26- حج و انقلاب اسلامی،‌ وزارت ارشاد اسلامی اداره کل انتشارات و تبلیغات، بی‌جا، 22 بهمن1362،‌ چاپ اول

27- حج در قرآن، آیت الله بهشتی،‌دفتر نشر فرهنگ اسلامی،‌ بی جا، تابستان‌65، چاپ اول

28‌- خلاصه مناسک حج،‌ امام خمینی، دفتر آموزش و تبلیغات حج و زیارت،‌1406 ه.ق، چاپ دوم

29-‌ سیری در حج، ‌سید محمد امین، انتشارات کتابخانه صدر،‌ تهران،‌ بهار1372، چاپ اول

30- سرزمین یادها و نشانه‌ها،‌ محمدتقی فرقانی،‌ مشعر،‌ بهار 1383، چاپ هشتم.

31- صهبای حج،‌ جوادی‌ آملی،‌ اسراء، قم،‌1377، چاپ سوم

32- عرشیان، سید جعفر شهیدی، مشعر زمستان 1371، ‌چاپ اول

33- فرهنگ فارسی- محمد معین- انتشارات امیر کبیر،‌ تهران1342

34- فلسفه اسرار به ضمیمه مختصری از مناسک حج،‌ سید محمدتقی حکیم،‌ دفتر فرهنگ اسلامی، بی‌جا، بهار1361، چاپ پنجم

35- فلسفه حج و اسرار مناسک آن، عباسعلی عمید زنجانی، وزارت ارشاد اسلامی، مرداد ماه 1363، چاپ اول

36- مفردات ابی القاسم الحسین بن محمد المعروف به الراغب اصفهانی، فی غریب القرآن،‌چاپ دوم،‌ چاپخانه‌ خورشید، المکتبه المرتضویه 1363

37- مغاییس اللغه- ابوالحسن احمدبن فارس بن ذکریا، مرکز النشر مکتب، الاعلام الاسلامی 404

38- ماهنامه آموزشی، تاریخی، اخلاقی ویژه زائران حرمین شریفین، سال دوم،‌ تیرماه 79

39- مناسک مصور عمره مفرده،‌ محمد حسین فلاح زاده، مشعر، زمستان 82، چاپ بیست سوم.

40- مناسک حج مطابق فتوای امام خمینی(ره)،‌ترجمه عبدالکریم بی‌آزار شیرازی، نشر دفتر فرهنگ اسلامی،‌ بی‌جا،‌ تابستان 1361

41- مفردات الفاظ القرآن راغب اصهانی تفسیر لغوی و ادبی قرآن ،‌ سید غلامرضا خسروی حسینی مرتضوی،‌ بی‌جا زمستان 1357،‌چاپ دوم

42- مجمع البحرین شیخ فخرالدین طریحی، مطبعه الادب،‌نجف الاشرف،‌مکتبه المرتضویه

43-مناسک حج و احکام عمره،‌مطابق با فتوای حاج سید محمد رضا گلپایگانی، دارالقرآن کریم،‌ قم، ‌شوال 1403، چاپ پنجم

44- مجموعه مقالات حج‌، جمعی از صاحبنظران اداره پژوهش نگارش، وزارت ارشاد اسلامی،‌ 22بهمن،‌1361، چاپ اول

45- وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه،‌شیخ حر بن الحسن الحر عاملی، متوفی 1104هجری نشر احیاء اتراث العربی، بیروت لبنان،‌ من المجلد الخامس به تصیح شیخ عبدالرحیم الربانی شیرازی.