خلاصه پایان نامه تعیین میزان استئواینتگریشن و بررسی اپیتلیوم در سطح ایمپلنت به روش بدون فلپ در پنج گروه رت با استخوان نرمال ، استئوپورتیک ، استئوپورتیک درمان شده با استروژن، ویتامین D و آلندرونات
پایان نامه دکترای حرفه ای دندانپزشکی
چکیده فارسی:
بیان مسئله:استئوپورز از بیماریهای مرتبط با سن می باشد و روی موفقیت طولانی مدت ایمپلنتهای دندانی مؤثر است. درمانهای رایج این بیماری شامل درمان دارویی توسط استروژن، ویتامین D و آلندرونات است.از طرفی ارتباط نزدیک اپیتلیوم با سطح ایمپلنت برای جلوگیری از ورود پاتوژنها به بافت اطراف ایمپلنت لازم است. هدف ما از انجام این تحقیق مقایسه هیستوپاتولوژیک مخاط و استخوان اطراف ایمپلنت در 5 گروه رت درمان شده با ایمپلنت به روش بدون فلپ است.
مواد و روش تحقیق:در این تحقیق از 51 عدد رت ماده سفید و همنژاد و هموزن استفاده شده است. در ابتدای تحقیق رتها به دو گروه تقسیم شدند. یک گروه شامل 39 عدد رت که تحت عمل جراحی اوریکتومی قرار گرفتند و گروه دیگر شامل 12 عدد رت که گروه کنترل را تشکیل دادند. پس از گذشت 6 ماه زمان از آغاز عمل جراحی 3 عدد رت از هر گروه جدا و استخوان ماگزیلا جهت بررسی روند ایجاد استئوپورز به روش هیستوپاتولوژیکی خارج شد. پیچهای تیتانیومی به ابعاد (mm1 قطر و mm7 طول) داخل فک بالای بقیه رتها قرار گرفتند. سپس رتهای گروه اوریکتومی شده به 4 زیر گروه تقسیم شدند. گروه اول رتهایی بودند که هیچگونه درمانی دریافت نکردند. گروه دوم توسط استروژن خوراکی که به میزان µg/kg30 بطور روزانه دریافت کردند، درمان شدند و گروه سوم رتهایی بودند که با ویتامین D خوراکی به میزان micro gr/kg02/0 بطور روزانه تحت درمان قرار گرفتند و گروه چهارم رتهایی بودند که توسط آلندرونات خوراکی به میزان mg/kg1 که بصورت روزانه دریافت کردند، درمان شدند. درمان از آغاز قرار دادن پیچهای تیتانیومی شروع شد و بمدت 2 ماه ادامه یافت. پس از آن هر 5 گروه رت اتونازی شدند و قطعات استخوانی حاوی ایمپلنت جهت بررسی های هیستوپاتولوژیکی خارج شدند و در محلول بافر فرمالین 10% قرار گرفتند. سپس قطعات توسط اسید فرمیک 10% دکلیسفید شدند و پیچ تیتانیومی از محل خود خارج شد و برشهایی به ضخامت 3 میکرومتر از مقطع طولی پیچها بدست آمد. برشها توسط رنگ‌آمیزی H&E جهت بررسی زیر میکروسکوپ نوری آماده شدند. به علت تعداد محدود نمونه ها از تحلیل آماری استفاده نشد و تحلیل داده ها بصورت نسبی انجام شد.
نتایج: مطالعه ما نشان داد، درمان با آلندرونایت و ویتامینD3 قادر به افزایش خطوط اینکریمنتال است ولی شواهدی از چنین تاَثیری در موارد درمان شده با استروژن وجود نداشت. ایجاد التهاب، تشکیل سکستر و وجود مواد نکروتیک و دبری نیز به نوع درمان جایگزینی مرتبط نبود. در تمامی موارد اپیتلیوم اطراف پیچ های تیتانیومی از نوع سنگفرشی مطبق ارتوکراتنیزه و آکانتوتیک بود. التهاب اطراف ایمپلنت نیز التهاب patch مانند مزمن با سلولهای التهابی لنفوسیتی و با پلاسماسلهای کم بود.
فصل اول مقدمه
دلایل انتخاب موضوع :
1) با انجام این تحقیق به این سئوال علمی و کاربردی پاسخ داده می‌شود که استئوپورز به چه میزان روی Interface استخوان و ایمپلنت موثر است و درمان استئوپورز با استروژن و ویتامین D یا آلندرونایت می‌تواند چه تاثیری بر ارتباط استخوان در Interface با ایمپلنت داشته باشد. از طرفی ارتباط اپیتلیوم و ایمپلنت چه تأثیری بر میزان استئواینتگریشن خواهد داشت.
2) توانایی انجام این تحقیق از نظر تخصص دندانپزشکی، پرسنل مورد نیاز، تجهیزات و مواد مصرفی و نمونه‌های مورد بررسی کاملا موجود است.
3) موضوع طرح در ارتباط با مشکل قشر وسیعی از جامعه ما می‌باشد که از پروتزهای دندانی استفاده می‌کنند.
4) پیشینه تحقیق در مورد تغییرات Osteointegration در استخوان نرمال و مبتلا به Osteoporosis وجود دارد که هادی طرح می‌باشد. البته تحقیقی در مورد مقایسه تغییرات Osteointegration پس از درمان با استروژن، ویتامین D و الندرونات در استخوان فک وجود ندارد.
بیان مسئله :
بهبود بهداشت عمومی و امکانات پزشکی به افزایش قابل توجهی در امید به زندگی منجر شده است.به این ترتیب بیماریهای سنین پیری تدریجا در جامعه شیوع بیشتری خواهند یافت(1).استئوپورز یکی از شایع ترین بیماریهای مرتبط با سن است.خانمها اغلب حدود 15-10 سال پس از یاسئگی دچار استئوپورز می‌شود(1و2).
از طرفی سنین میانسالی به بالا نیز از سنین شایع برای دریافت درمانهای پروتز از جمله ایمپلنت می‌باشد که امروزه طرفداران زیادی در بین مردم پیدا کرده است.
باقی ماندن ایمپلنت با عملکرد ارضاء کننده در داخل دهان بستگی به ارتباط مستقیم و سخت سطح آن با ترابکولهای استخوانی برای تحمل نیروی اعمال شده و تنش ایجاد شده از طرف عضلات به مجموعه ایمپلنت و فک ومهمتر از آن تحمل خستگی ناشی از اعمال مستمر نیرومی‌باشد(2و3و4و5).
بنابراین هر شرایطی که باعث کاهش استئواینتگریشن ایمپلنتهای دندانی شود به صورت کمی و کیفی ممکن است روی موفقیت طولانی مدت ایمپلنتهای دندانی موثر باشد(6و7).
از طرفی ارتباط اپیتلیوم با سطح ایمپلنت نیز بسیار با اهمیت است و ارتباط نزدیک اپیتلیوم با سطح ایمپلنت برای ایجاد استئواینتگریشن لازم می باشد، زیرا از ورود پاتوژنها به اطراف ایمپلنت و ایجاد عفونت والتهاب جلوگیری می کند.(8و9)
استئوپورز یک پدیده پاتولوژیک است که باعث کاهش محتوای استخوان و تخریب ساختار استخوان می‌شود. بنابراین استخوان استئوپورتیک با حداقل تروما دچار شکستگی می‌شود(3و10و11). تاثیر استئوپورز روی استئواینتگریشن ایمپلنتهای دندانی و اثرات طولانی مدت آن باید مورد توجه قرار گیرد.
ارتباط میان فک و دیگر استخوانهای بدن نیز مورد آزمایش قرار گرفته است. کاهش حجم استخوان و تراکم آن در فک در بیمار مبتلا به استئوپورز سیستمیک ممکن است منجر به افزایش تحلیل استخوان اطراف دندان و یا در فک بدون دندان شود(12و13و14).
استئوپورز پس از یائسگی شرایطی است که به دلیل کاهش شدید استروژن ایجاد می‌شود. عدم وجود استروژن منجر به افزایش تخریب استخوان و کاهش سرعت ایجاد استخوان می‌شود(15و16).درمان جایگزینی استروژن به مدت زیادی برای درمان استئوپورز پس از یائسگی مورد استفاده قرار می‌گرفت و تاثیر آن به طور گسترده‌ای شناخته شده است(15و17و18).
البته توصیه می‌شود از استروژن برای درمان استئوپورز خفیف استفاده شود زیرا دوز بالای آن می‌تواند کارسینوژن باشد. از طرفی آزمایشها نشان داده است که دوز مناسب استروژن باعث کاهش شکستگیهای ستون مهره‌ها می‌شود ولی این یافته در مورد استخوانهای دیگر بدن اثبات نشده است(19).
درمان جایگزینی استروژن شکستگیهای مربوط به استئوپورز را به میزان 34% در ستون مهره‌ها و لگن کاهش می‌دهد(20). کاهش استروژن باعث اثرات زیر می‌شود :
1- کاهش فعالیت استئوبلاستی 2- کاهش ماتریس استخوان 3- کاهش رسوب کلسیم و فسفات در استخوان (21)
ویتامین D3 نیز از داروهایی می‌باشد که برای درمان استئوپورز پس از یائسگی از آن استفاده می‌شود که اثرات آن بیشتر روی استئوبلاستها است(22و23). ویتامین D3 در جذب فعال کلسیم از دستگاه گوارش نقش دارد(24).
ویتامین D3 به طور اولیه در کلیه‌ها توسط فعالیت هورمون PTH ایجاد می‌شود(25). کاهش استروژن باعث تخریب استخوان و افزایش کلسیم خارج سلولی شده در نتیجه ترشح PTH کاهش می‌یابد، به دنبال آن تولید ویتامین D3 کم شده و در نتیجه جذب کلسیم مختل می‌شود. بنابراین در بیماری استئوپورز کاهش ویتامین D3 به طور ثانویه در بدن ایجاد می‌شود(26).
آلندرونات نیز که یک آمینوبیس فسفونات است در درمان استئوپورز به کار می‌رود. در واقع آلندرونات مانع تمایز و فعالیت موثر استئوکلاستها می‌شود(27). از طرفی تصور می‌شود، آلندرونات تا حد کمی توانایی فعال کردن استئوبلاستها را نیز دارد(28و29). مشکلی که با آلندرونات وجود دارد جذب ضعیف آن از دستگاه گوارش و ایجاد اختلالات گوارشی و عمر کم آن در داخل پلاسما می‌باشد(30).
عطف به مطالعات انجام شده در زمینه پیشگیری یا درمان پدیده استئوپورز با بهره گیری از رایج ترین روشهای درمانی، انجام مطالعات و تحقیقات کاربردی در زمینه اثرات متقابل پدیده استئوپورز بر روی ایمپلنتهای تیتانیومی متداول قابل اجرا بر روی انسان ضروری به نظر می‌رسد.
زیرا روش مطالعات پروتز با اجرای ایمپلنت روش موفق و رو به توسعه در جوامع پیشرفته بهداشتی شناخته شده است و طبیعتاً در کشور ما نیز با استقبال روز افزونی روبروست.
بررسی تطبیق ایمپلنت بر روی عضو زنده فرد مبتلا به بیماری استئوپورز در حال معالجه قابل اجرای مستقیم نبوده است و لازم است تحقیقات بر روی مناسب ترین حیوان برای این منظور که همان رت می‌باشد انجام شود.
هدف ما از انجام این تحقیق مقایسه هیستوپاتولوژیک مخاط و استخوان اطراف ایمپلنت در پنج گروه رت درمان شده با ایمپلنت به روش بدون فلپ است.
فصل دوم بررسی پیشینه پژوهش
پیشینه پژوهش :
مقاله( 1 )
(31)در سال 2003 Qi , و همکارانش در دانشگاه Chongdu کشور چین برای بررسی تاثیر درمان جایگزینی استروژن روی ترمیم استخوان اطراف ایمپلنت روی رتهای مبتلا به استئوپورز از 60 رت ماده‌ای که 32 هفته سن داشتند در این تحقیق استفاده کرد.
در 40 عدد از رتها عمل جراحی ovariectomy صورت گرفت و 20 رت دیگر گروه sham را تشکیل دادند.
84 روز پس از انجام عمل جراحی تغییرات استئوپورتیک در سر استخوان درشت نی 4 عدد از رتهای ovariectomy شده زمانی که با 2 عدد از رتهای گروهsham مقایسه شده دیده شد.
سپس پیچ از جنس تیتانیوم خالص در دو سر استخوان درشت‌نی جانوران قرار داده شده درمان جایگزینی استروژن در 18 عدد از رتهای ovaricetomy شده پس از قرار دادن ایمپلنت صورت گرفت. ( هر 3 روز 20 microgr/kg به صورت تزریقی زیر جلدی ) 9 رت از هر گروه در روزهای 28 و 84 بعد از قرار دادن ایمپلنت اتونازی شدند و قطعات استخوانی تحت بررسیهای هیستوباتولوژیکی قرار گرفت.
در 28 و 84 روز پس از قرار دادن ایمپلنت، استئواینتگریشن و ضخامت ترابکولهای استخوانی در سطح ایمپلنت، در گروه درمان شده با استروژن بالاتر از گروه مبتلا به استئوپورز بود.
اگر چه گروه درمان شده با استروژن در روز 28 دارای حجم استخوان ترابکولار کمتری نسبت به گروه sham بود و همچنین میزان مینرلیزاسیون در روزهای 28 و 84 نیز از گروه sham کمتر بود.
نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که درمان جایگزینی با استروژن ترمیم استخوان اطراف ایمپلنت را در شرایط استئوپورز تحریک می‌کند و بنابراین به نظر می‌رسد در موفقیت طولانی مدت ایمپلنت در بیماران مبتلا به استئوپورز مفید می‌باشد(31).
نقد : در این تحقیق برای ایجاد استئوپورز در گروه ovariectomy شده 84 روز زمان در نظر گرفته شده که زمان بسیار کمی می‌باشد و برای تعیین استئوپورز از روش هیستوپاتولوژیکی با رنگ آمیزی H & E استفاده شده است که تنها می‌تواند ایجاد تغییرات استئوپورتیک را نشان دهد. برای بیان میزان ترمیم استخوان اطراف ایمپلنت از رنگ آمیزی وایتال تتراساکلین و بررسی با میکروسکوپ فلورسانت استفاده شده که بسیار روش خوب و مناسبی می‌باشد.
مقاله( 2 ) :
(32)در سال 1998 Yamazaki و همکارانش برای بررسی عکس العمل بافت استخوان پس از قرار دادن ایمپلنت در داخل استخوان درشت نی رتهای مبتلا به استئوپنی از 60 رت ماده سفید رنگ استفاده کردند که میانگین وزنی آنها gr200 بود و 12 هفته سن داشتند رتها به دو گروه ovariectomy و گروه کنترل که sham بود تقسیم شدند.
پس از گذشت 168 روز پیچ تیتانیومی خالص در دو سمت استخوان درشت نی جانوران قرار گرفتند در روزهای 7 و 14، 28 و 56 پس از قرار دادن ایمپلنت رتها اتونازی شدند و قطعات استخوان حوای ایمپلنت برای بررسیهای هیستوپاتولوژیکی تهیه گردید.
ایمپلنت خارج شد و قطعات دکلسیفیه نشده با ضخامت 50 میکرون تهیه شد و رادیوگرافی با فیلم با دقت بالا تهیه شد. سپس قطعات reground شد و به ضخامت 15 میکرون رسید. و برای بررسی هستوپاتولوژیکی آماده شد و استئواینتگریشن در دو گروه مقایسه گردید. در ناحیه استخوان کورتیکال تفاوت کمی در میزان استئواینتگریشن تا روز 28 مشاهده شد در حالیکه در گروه ovariectomy تفاوت بارزی در روز 56 دیده شد. میزان استئواینتگریشن در استخوان اسفنجی در گروه ovariectomy به طور بارزی کمتر از گروه کنترل بود(32).
نقد : در این تحقیق پس از انجام عمل ovariectomy هیچگونه آزمایش و کنترل صورت نگرفته بود. از خوبیهای این تحقیق تعداد مناسب نمونه‌ها، بررسی در دو سطح استخوان اسفنجی و کورتیکال و همچنین بررسی در روزهای متوالی است.
مشکل دیگر این تحقیق بررسی ایمپلنت در استخوان درشت‌نی است که ممکن است از نظر میزان دانسیته و خصوصیات فیزیولوژیک با استخوان فک متفاوت باشد و مقایسه آن در استخوان درشت‌نی قابل تعمیم به استخوان فک نمی‌باشد.
مقاله( 3 ) :
فهرست پایان نامه تعیین میزان استئواینتگریشن و بررسی اپیتلیوم در سطح ایمپلنت به روش بدون فلپ در پنج گروه رت با استخوان نرمال ، استئوپورتیک ، استئوپورتیک درمان شده با استروژن، ویتامین D و آلندرونات
فهرست:
ندارد.
منبع:
Riggs Bl, Melton LJ III; Involutional osteoporosis. N English J Med 1986 1676-85
Bras J, Van Oeji CP, Van Den Akker HP: Mandibullar Atrophy and Methabolic bone loss. Int J oral surg 1985 16-21
Malluche HH, Meyer W, Sherman D, Massry SG: Qualitative bone histology in 84 normal American subjects. Micromorphometric analysis and evaluation of variance in iliac bon. Calcif tissue Int 1982 449-455
Adell R, Eriksson B, Lekholm u, Branemark PI, Jemt T: longterm follow up of osseointegrated implants in the treatment of totally edentulous. Int J oral Maxillofac Implants 1990 347-359
Albertson T, Dahl E, Enbom L, Engevall S, Engquisi B, Eriksson AR, et al: Osseointegrated oral implants, A swedish multicenter study of 8139 consecutively inserted Nobel pharma implants, J periodontol 1988 287,296
Mori H, Manabe M, Kurachi Y, Nagumo Ms Osseointegration of dental implants in Rabbit bone with low mineral density. J oral Maxillofac surg 1997 351-367
Branmark PI, Hansson B, Adell R, et al: Osseointegrated oral implants in the rehabilitation of the edentulous patient. Experience from a 10-years period. Scand J plast Reconstr surg 1977 1-132
Kawahara H, Kawahara D, Hashimato K, Takashima Y, Ong JL: Morphologic studies on the biologic seal of titanium dental implants. Report 1. Invitro study on the epithelialization mechanism around the dental implants. Int J Oral Maxillofac Implants 1998 (13) 457-464
Kawahara H, Kawahara D, Mimura Y, Takashima Y, Ong JL: Morphologic studies on the biologic seal of titanium dental implants. Report2. Invivo study on the defending mechanism of epithelial adhesions/ attachment against invasive factors. Int J Oral Maxillofac Implants 1998 (13) 465-473
Riggs BL: Over view of osteoporosis. West J Med 1991 63,77
Kruger Go: Text book of oral and Maxillofacial surgery. 6th edition st louis, Mo. Mosby 1984
Bays RA, Weinstein RS: Systemic bone disease in patients with mandibular atrophy. J oral Maxillofac surg 1982 270-2
Gilles JA, Carnes DI, Dallas MR, et al: oral bone loss increased in ovariectomized rats. J Endod 1997
Loza JC, Carpio IC, Oziak R: Osteoporosis and it's relationship to oral bone loss. Curr Opin Periodontal 1996
Turner RT, Riggs BL, Spelsberg TC: Skelletal effects of estrogen. Endo cr Rev 1994 275-300
Rigss BL, Khosla S, Melton LJ III: Sex steroids and construction of the adult skeleton. Endo Cr Rev 2002 279-302
Lees B, Stevenson JC: the prevention of osteoporosis using sequential low dose hormone replacement therapy with estradiol -17- beta and diydrogestrone. Osteoporos Int 2000 251-258
Harris ST, Eriksen EF, Davidson M, et al: Effect of combined visedronate and hormone replacement therapies on bone mineral density in post monoposal women. J elin Endo cranial Metab 2001 1890-1897
Riggs BL, Lynn C, Hartman: Selective estrogen - Receptor Modulators meckanisms of action and application to clinical practice. N Engl J Med 2003 618-29
Writing group for the women's health initiative investigators: Risks and benefits of estrogen plus progestin in healthy postmonoposed women's health initiative randomized controlled trial. JAMA 2002 321-33
Gayton & Hall: Text book of Medical Physiology. 4th edition capture 14 1996
Jin X, Merg X, Zhon X, et al: Effects of combined treatment with flouride and 1,25 - dihydroxy vitamin D3 on the histomorphometry and biomechanical properties of bone in ovariectomized rats. Zhongguo Yi Xue Bao 1999 241-6
Ito M, Azuma Y, Takagi H, et al: Curative effect of combined treatment with alendronate and 1 alpha - hydroxy vitamin D3 on bone loss by ovariectomy in aged rats. Jpn J pharmacol 2002 255-66
Bringhurst RF: Calcium and phosphate distribution, turnover, and metabolic in Degroot LI (ed) Endocrinology. Saunders Co. philadelphia, PP 1995 1015-1043
Chattopadhyay N, Mithal A, Brown EM: the calcium sensing receptor, a window into the physiology and pathophysiology of mineral metabolism. Endo cr Rev 1996 289-307
Gall agler JC. Riggs BL, Eisman J, et al: Intestinal calcium absorbtion serum vit D metabolities in normal subjects and osteoporetic patients. J clin Invest 1979 729-736
Azriel S, Su JR, Naoto E, et al: Protein - tyrosin phosphate activity regulates osteoclast formation and function, inhibition by alendronate. Proc. Natl, Acad, sci. USA. Vol 93. 1996 PP 3068-3073
Meraw SJ, Reeve CM: Qualitative analysis of peripheral peri-implant bone and influence of alendronate sodium on early bone regeneration. J periodontal. 1999 (70) 1228-33
Meraw SJ, Reeve CM, Wollom PC: Use of alendronate in peri-implant defect regeneration. J periodontal. 1999 151-8
Lin JH, Russell G, Gertz B: pharmacokinetics of alendronate on over view. Int J pract suppl 1999 18-26
M.-C.Qi, X,-Q.Zhou, J.Hu, et al: Oestrogen replacement therapy promotes bone healing around dental implants in osteoporotic rats. Int. J. oral Mxillofac. Surg. 2004 (33) 279-285.
Massataka. Y, T shiroto, Y Tokugawa, et al: Bone reactions to titanium screw implants in ovariectomized animals. Oral surgical Med oral patho Endo 1999(87) 411-8
M. Tanaka, E Toyooka, S kohno, et al: Long term changes in trabecular structure of aged rat alveolar bone after ovariectomy. Oral surg oral Med oral pathol oral Radiol Endod 2003 (95) 495-502
T. Osterman, L. Lauren, P.Kuurtamo, et al: the effect of orally administered clodronate on bone mineral density and bone geometry in ovariectomized rats. J pharmacology experimental therapeoutics. 1998 (284) 312-316
Tokugawa Y, Shirota T, ohnok, Yamaguchi A: Effect of bisphosphonate on bone reaction after placement titanium implants in tibia of ovariectomized rats. Int J oral Maxillofac Implants 2003 (18) 66-74
Y.Azuma , Y.Oue , H.Kamatani , T.Ohta , M.Kiyoki , K.KomoriyaL: Effect of continuous alendronate treatment on bone mass and mechanical properties in ovariectomized rats: Comparision with pamidronate and etidronate in growing rats. J Pharmacology 1998 (286) 128-135
Ito M, Azuma Y, Takagi H, et al: Curative effect of combined treatment with alendronate and 1 alpha - hydroxy vitamin D3 on bone loss by ovariectomy in aged rats. J pn J pharmacol 2002 255-66
S.Narai , S.Nagahata:Effect of Alendronate on the removal torque of implants in Rats with induced osteoporosis. Int J Maxillofac Implants 2003 (18) 218-223
PM.Duarte, JB.Cesar-neto, AW.Sallum, EA.Sallum, FH.Nociti Jr: Effect of Estrogen and Calcitonin therapies on bonedensity in a lateral area adjacent to implants placed in the Tibiae of ovariectomized Rats. Priodontol 2003 (74) 1618-1624
M.Fini, G.Giavaresi, L.Rimondini, R.Giardino: Titanium alloy osseointegration in cancellous and cortical bone of ovariectomized animals: Histomorphometric and bone hardness measurements. Int J Maxillofac Implants 2002 (17) 28-37
J.Pan, T.Shirota, K.Obno, K-I. Micbi: Effect of ovariectomy on bone remodeling adjacent to Hidroxyapatite-Coated implants in the tibia of mature Rats. J Oral Maxillofac Surg 2000 (58) 877-882
Tal and Dayan:Spontaneous early exposure of submerged implants:III. Histopathology of perforated mucosa covering submerged implants. J Periodontol 2000 (71) 1231-1235
A.Piattelli, A.Scarano, L.Favero, G.Lezzi, G.Petrone, GA.Favero: Clinical and histologic aspects of dental implants removed due to mobility. J Periodontol 2003 (74) 385-390
M.Shiraiwa, T.Goto, M.Yoshinari, K.Koyano, T.Tanaka: A study of the initial attachment and subsequent behavior of rat oral epithelial cells cultured on titanium. J Periodontol 2002 (73) 852-860
Atsuta I, Yamaza T, Yoshinari M, et al: changes in the distribution of laminin-5 during peri-implant epithelium formation after immediate titanium impantation in rats.Biomaterials 2005 (14) 1751-60
Wronski TJ, Cintron M, Doherty AL, Dann LM: Estrogen treatment prevents osteopenia and depresses bone turnover in ovariectomized rats. Endocrinology 1988 (123) 681-686
Von Wowern N, Kollerup G: Symptomatic osteoporosis: A risk factor for residual ridge reduction of the jaws. J Prosthet Dent 1992 (67) 656-60
.