ثبت سفارش
عنوان محصول
قیمت
0

پایان نامه جامعه شناسی

Code: #1958
تعداد صفحات
308
فرمت فایل
word
سال
مشخص نشده
مقطع
کارشناسی ارشد
دسته‌بندی

خلاصه پایان نامه جامعه شناسی

چکیده

نقد جامعه‌ شناسی برخلاف آنچه در نگاه نخست به نظر می‌آید، تنها بررسی تأثیر مستقیم رخدادهای اجتماعی مشخصی بر ادبیات یک دوره نیست و برخلاف بسیاری مکاتب دیگر نمی‌توان یک مقطع معین تاریخی و یک محدوده‌ی مشخص جغرافیایی و فرهنگی برای آن درنظر گرفت. بلکه در طول سال‌ها افت و خیزهای فراوانی را پشت سرگذاشته و با جریان‌های بسیار در پیوسته است.

یکی از مهم‌ترین این جریان‌ها که پیوندی گسست‌ناپذیر با جامعه‌ شناسی دارد، نقد فمنیستی است. بسیاری از منتقدان، فمنیسم را شاخه‌ای از نقد جامعه‌شناسی می‌دانند که در آن به جامعه از رهگذر امکانات و شرایطی می‌نگرد که همواره از زنان دریغ داشته شده است.

این رساله ابتدا به معرفی مشروح رویکرد جامعه‌شناسی می‌پردازد و ویژگی‌های اصلی آن را جست و جو می‌کند و مهم‌ترین گرایش‌های این گونه‌ی نقد ادبی را معرفی می‌کند. فصل دوم رمان سووشون را براساس شیوه‌های این رویکرد تحلیل می‌کند و مناسبات سووشون را با جامعه‌ای که در آن شکل گرفته و نیز جامعه‌ای که روایتش می‌کند مورد کنکاش قرار می‌دهد. در فصل سوم از رویکرد فمنیستی و نقد ادبی سخن می‌رود و در فصل پایانی سووشون از چشم‌انداز این رویکرد نوآیین و در حال شکل‌گیری بررسی می‌شود.

 

فصل اول

معرفی رویکرد جامعه‌ شناسی

پیوندهای جامعه و ادبیات در نگاه نخستین

نخستین تصوری که از شنیدن ترکیب جامعه‌شناسی ادبیات در ذهن نقش می‌بندد، احتمالاً بررسی تأثیر مستقیم رخدادهای اجتماعی مشخصی بر ادبیات یک دوره و به ویژه نمودهای معین آن در آثاری خاص است.

اما حتی پیش از آن‌که به سراغ آنچه ناقدان کهنه و نو در این باره گفته‌اند، برویم با تأمل در مجموعه‌ی نسبت‌های محتمل میان ادبیات و جامعه می‌توانیم آرام آرام دریابیم که این ماجرا بسیار پیچیده‌تر از آن چیزی است که در آغاز می‌پنداشتیم، ببینیم پیوندها و تأثیر و تأثرات متقابل میان دو مفهوم گسترده‌ی جامعه و ادبیات چه ابهاماتی در ذهن ما برمی‌انگیزند:

1 آیا می‌توان از عکس این نسبت یعنی تأثیر ادبیات بر جامعه نیز سخن گفت؟

2 آیا می‌توان این رابطه را تأثیر و تأثری دوجانبه و دیالکتیکی دانست؟

3 آیا جامعه مستقیماً بر متن ادبی تأثیر می‌گذارد یا به واسطه‌ی تأثیر بر نویسنده؟

4 آیا حوادث جامعه مستقیماً براثر ادبی تأثیر می‌نهند یا آن‌که حوادث اجتماعی با تحولی که در فضای فرهنگی و ادبی ایجاد می‌کنند، اثر را تحت تأثیر قرار می‌دهند؟

5 آیا نویسنده حتماً باید تحت تأثیر فضای اجتماعی قرار گیرد یا آن‌که در مواردی باید در برابر این تأثیر ایستادگی کند و حتی آن را خنثی و یا دیگرگون سازد؟

6 تأثیر جامعه بر ادبیات در قلمرو خود آگاه نویسنده جای دارد یا ناخودآگاه؟

7 تأثیر جامعه بر ادبیات به جنبه‌ی هنری ادبی متن باز می‌گردد یا اثر از طریق تأثیر بر فضای فکری دوران و ذهنیت نویسنده از جامعه رنگ می‌پذیرد؟

8 آیا تأثیرپذیری از جامعه صرفاً در آثار رئال تحقق‌پذیر است؟

9 آیا تأثیرپذیری از جامعه محدود به انواع و قالب‌های خاصی است؟ آیا اثرپذیری شعر و داستان با اثر تغزلی و تعلیمی به یک نسبت است؟

10 آیا می‌توان از اثرپذیری اجتماعی نظریه‌های ادبی سخن گفت؟

11 آیا منظور از جامعه در این تعابیر صرفاً جنبه‌های سیاسی را دربر می‌گیرد؟ آیا تأثیر جامعه به معنای تأثیر حکومت و ایدئولوژی خاصی است؟

12 آیا ممکن است تأثیرات اجتماعی در مورد دو نویسنده، یا دو متن متفاوت و یا حتی متضاد باشد؟ آیا ممکن است اثری به گونه‌ای منفی و واکنشی تحت تأثیر جامعه قرار گیرد؟

13 واقعیت‌های اجتماعی براثر تأثیر می‌نهند یا آرمان‌هایی که هنوز تحقق نیافته‌اند؟

14 آیا نشانه‌های اثرپذیری اجتماعی اثر ادبی به طور پراکنده در متن منتشر است یا آن‌که ساخت کلی متن از جامعه اثر می‌پذیرد؟

15 آیا اثر تحت تأثیر و نمایشگر بخش و طبقه‌ی خاصی از جامعه است یا می‌کوشد تصویری از همه‌ی جوانب اجتماع به دست دهد؟

16 آیا اثر با مقطع معینی از جامعه نسبت دارد یا با گستره‌ای تاریخی از اجتماع در ارتباط است؟

17 آیا روابط اثر و جامعه به گونه‌ای آشکار مطرح شده است یا به صورتی پنهان و نامستقیم؟

18 آیا اثر همواره صرفاً به روایت بی‌کم و کاست فضای جامعه دست می‌زند یا در آن تصرف و اغراق می‌کند و احیاناً با دیدگاهی ناقدانه به آن می‌نگرد؟

19 آیا آثار نویسندگانی که ظاهراً به جامعه توجهی نشان نمی‌دهند، برکنار از هرگونه تأثیر اجتماعی است؟

20 آیا نگاه اجتماعی به ادبیات الزاماً به معنای داوری ارزشی و نگاه تعهدآمیز است؟

بی‌تردید با تأمل بیشتر می‌توان بر این پرسش‌ها افزود و یا بسیاری از آن‌ها را به شکلی دقیق‌تر و فنی‌تر مطرح کرد.

مسأله‌ی‌ پیوند جامعه و ادبیات بسیار پیچیده و دارای جوانبی گوناگون است و همواره در مباحث نقد ادبی حضور داشته است. در حقیقت گرایش‌های گوناگون جامعه‌شناسی ادبیات یا مکاتب دیگری که به نحوی با این قلمرو ارتباط یافته‌اند، هرکدام به بخش‌هایی از این زمینه‌ی پهناور توجه کرده‌اند و در پی پاسخ تنها تعدادی از پرسش‌های بیست گانه‌ی پیش گفته، برآمده‌اند.

 

 

چشم‌انداز تاریخی جامعه‌شناسی ادبیات

گزارش تمام تأملات پیرامون مسائلی که به گونه‌ای به نسبت جامعه و ادبیات پیوند دارد، به صورتی دقیق، سزاوار و منسجم و در عین حال موجز بسیار دشوار است. تقریباً همه‌ی شاخه‌های خرد و کلان نقد ادبی، بعدی جامعه‌شناسی نیز دارند. جامعه‌شناسی ادبیات برخلاف بسیاری مکاتب دیگر در یک مقطع معین تاریخی و یک محدوده‌ی مشخص جغرافیایی و فرهنگی، دارای سیر تکوین، اوج و افول آشکاری نیست و پیوسته در حال اُفت و خیز و بازگشت به جریان‌های پیشین بوده است. از این‌ها گذشته مناسبات جامعه و ادبیات چندان عام و گسترده است که می‌توان ادعا کرد هیچ دوره‌ی تاریخی‌ای خالی از ذهنیتی هر چند مبهم و کلی و نظریه‌ای هرچند خام و نارسا در این باره نبوده است.

به هر روی می کوشیم در این مجال اندک پس از اشاره‌ای گذرا به ریشه‌های تاریخی جامعه‌شناسی ادبیات در مفهوم فنی امروزی آن، جریان‌های عمده، چهره‌های ممتاز و مفاهیم کلیدی این قلمرو پهناور را معرفی کنیم و با اشاراتی کوتاه به واپسین جریان‌ها که در زمانی نزدیک به ما متولد شده‌اند، به مسیر تحولات در پیش رونگاهی بیندازیم.

 

هنر و جامعه: همزادان دیروز

ارتباط هنر و جامعه از اساسی‌ترین مسائلی است که توجه تاریخ‌ نگاران هنر و زیبایی‌شناسی را به خود جلب کرده است.

بی‌گمان یکی از نامدارترین و گسترده‌ترین پژوهش‌ها در این زمینه، کتاب تاریخ اجتماعی هنر نگاشته‌ی آرنولد هاوزر است، که تاریخ هنر را از منظری کاملاً اجتماعی بررسی کرده است و پیوند تحولات هنری و ایجاد سبک‌های جدید و از میان رفتن سبک‌های پیشین را با تحولات مختلف اجتماعی آشکار ساخته است و تولد یا زوال جریانات را با وقوع حوادث معین اجتماعی گره می‌زند.1

ارنست فیشر در ریشه‌یابی ارتباط هنر و جامعه به اصل «تصورناپذیری ابزار بدون انسان و انسان بدون ابزار» توجه می‌دهد. فیشر می‌پندارد انسان از آغاز همان گونه که ابزار و سلاح می‌ساخت و در جست و جوی خوراک و پناهگاه بر می‌آمد، به کارهای هنری نیز دست می‌یازید، نقاشی و پیکرتراشی می‌کرد و به هنگام کارهای دسته‌جمعی، ترانه می‌خواند.2

دکتر آریان‌پور از پیشگامان جامعه‌شناسی و جامعه‌شناسی هنر در میهمن ما نیز پس از بررسی دیدگاه‌های گوناگون درباره‌ی منشأ هنر، نگرش‌ها یی را که به شیوه‌ای هنر را با فردیت هنرمند پیوند می‌دهد، به یک سو می‌نهد و به این نتیجه می‌رسد که اجتماع، مهم‌ترین منشأ پرورش شکوفایی هنر ابتدایی است.3

در زندگی ابتدایی، جمع انسانی اهمیت بسیار داشت. زندگی معنای خویش را از جمع و روابط انسانی به دست می‌آورد ذهنیتی که تا امروز همچنان تداوم یافته است. اشکال گوناگون هنری  زبان، آوازهای موزون و مراسم جادویی کوششی جمعی بود که همه‌ی انسان‌ها در آن مساهمت داشتند. هنر وسیله‌ای برای تسخیر طبیعت و حیوانات توسط جامعه‌ی انسانی به شمار می‌رفت. هنر فردی اساساً مفهومی متأخر و حتی امروزین است. پیشرفت زندگی اجتماعی انسان‌ها، یک جانشینی و روی‌آوری آدمی به کشاورزی مفهوم هنر را دیگرگون ساختند.4

تقسیم کار و تخصص که پیامدهای مستقیم و ضروری شکل‌گیری تمدن بود، رفته رفته هنر را پدیده‌ای ویژه و هنرمندان را گروه‌های ممتاز ساخت. در این جامعه‌ی تازه شکل گرفته دیگر نه هنرمند، هنر خویش را به منزله‌ی ابزار می‌نگریست و از آن تنها برای بهره‌برداری از طبیعت سود می‌جست و نه هنر و جامعه می‌توانستند یگانگی آغازین خود را پاس دارند. پنداری «من» هنرمند و بسیاری مسائل غیراجتماعی دیگر این دو را از هم جدا می‌کرد.

با آن‌که از آن سال‌های دیرینه و جادویی هم نهادی و همانی هنر و جامعه دور افتاده‌ایم اما آثار پدیده آمده، هنوز هم این ارتباط دوسویه را می نمایانند.

 

پیشینه‌ی گره خوردگی مطالعات ادبی با مسائل اجتماعی

به سهولت و قطعیت نمی‌توان نقطه‌ی آغاز معینی برای آمیزش مطالعات ادبی با مسائل اجتماعی سراغ کرد. در این زمینه اجماعی میان پژوهندگان وجود ندارد و شاید بهتر باشد اندکی دورتر رویم و زمینه‌های اجتماعی پدیداری این رویکرد را تا اندازه‌ای شناسایی کنیم رویکردی اجتماعی به رویکرد جامعه شناختی ادبیات!

از حدود سال 1830م رمانتیسم در بیشتر کشورهای اروپایی جای خود را به واقع‌گرایی داد. از نویسندگانی که چندان واقع‌گرا نبودند، چون دیکنز، گوگول و بالزاک به گروهی واقع‌گراتر رسیدیم؛ مانند جرج الیوت، تولستوی و فلوبر. جنبشن رمان‌نویسان واقع‌گرا را می‌توان واکنشی در مقابل کل‌گرایی رمانتیک‌ها دانست. واقع‌گرایی رمان سده‌ی نوزدهم ریشه در شیفتگی به «چنین استی» زندگی بود و برخلاف رمانتیسم توجه خود را نه به آینده و نه به گذشته، بلکه به زمان حال معطوف می‌کرد. رمان در میانه‌ی سده‌ی نوزدهم «منظری گسترده بر بخش‌های متعدد جامعه و شمار بزرگی از گونه‌های شخصیت می‌گشاید و البته این گونه‌های شخصیت برحسب کنش‌ها و رابطه های اجتماعی‌اشان به تصویر کشیده می‌شوند. انتقال محوری میان رومانتیک‌ها و نسل نخستین واقع‌گرایان، بیش از هر چیز انتقال از تخیل است به دیدی اجتماعی و همین انتقال در نظریه ادبی خود را نشان داد.5»

روان بنیادی و جامعه بنیادی از دیگر جریان های فکری بودند که تناقضاتشان در تولد نقد جامعه‌شناسی تأثیر قطعی داشت، مباحثات و مجادله‌های فراوانی در این زمینه به طور هم‌زمان در فرانسه (سورل، لانسون، گراسری، پوسینه، اَرِآ، موفیه، گاستینه و لالو)، آلمان (بورکهارت و هوسن اشتاین و شمارلو) و انگلستان (ایرجوهیرن) به وجود آمد. مناقشاتی که سرانجام باعث توجه بیشتر منتقدان ادبی به مسأله‌ی اجتماع شد اما ناقدان همچنان روان‌شناسی فردی را در آفرینش هنر مؤثرتر می‌دانستند. از این رو م.لالو در کتاب طرح یک زیبایی‌شناسی موسیقی علمی برای توصیف هنر سه جنبه را برمی‌شمارد: «جنبه‌ی فیزیولوژیک، جنبه‌ی روانی و جنبه‌ی جامعه‌شناسانه.» و نیز از همین روست که ای هیرن برآن است که «انگیزه‌ها یا محرک‌های درونی Impulsions هنر، محرک‌های فردی هستند و ماهیت آن‌ها احساسی است و در نتیجه فقط از وضع روانی فرد ریشه می‌گیرند ولی نمی‌توانند منشأ هنری به خود بگیرند. مگر وقتی که هنرمند از تصویرهای ذهنی و وسیله‌های بیانی‌ای استفاده کند که محیط اجتماعی برای او فراهم می‌آورد.6 آنچه در زندگی هنری و سیر و تکامل آن توجه ناقدان را همیشه به خود جلب کرده است، تحولاتی است که در آن روی می‌دهد. دسته‌ای آن را نشانه‌ای از یک انحطاط کلی می‌دانستند و آن را با «زوال آرمان های سیاسی و اجتماعی خود» نزدیک می‌دیدند. از همین رو منتقد و مورخ فرانسوی فردینان برونیتر در تبیین و توجیه جهش‌ها و انقلابات بزرگ در تحول ادبیات بسیار کوشید. برونیتر هنر را به نوع‌های زنده تقسیم کرد و کوشید تا اصول «گزینش انواع» داروین را در مقیاسی وسیع، در قلمرو هنر و ادبیات به کار گیرد.7

Abstract

Social criticism, as it may seem at first glance, is not only the analysis of the direct effect of certain social events on the literature of a period, but it has also experienced frequent ups and downs, and it has been inter-related with different approaches. In contrast with many schools, we cannot assume a certain historical period and a certain geographical and cultural district for it.

Feminist criticism is one of the most important approaches which has a stable relationship with sociology. Most of the critics consider feminism as a branch of social criticism in which society is viewed from the view points of interests and rights which have always been with held from women.

فهرست پایان نامه جامعه شناسی

فهرست:

ندارد.
 

منبع:

آبادی باویل، محمد، ظرائف و طرائف، انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی، تبریز، 1357

آریان‌پور، ا.ح، جامعه‌شناسی هنر، انجمن کتاب دانشجویان دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، چ3، 1354

آل احمد، جلال، در خدمت و خیانت روشنفکران، خوارزمی، چ1، 1357

، مثلاً شرح احوال (یک چاه و دوچاله)، رواق، بی‌تا

ابن بطوطه، سفرنامه، ترجمه‌ی دکتر محمدعلی موحود، آگاه، چ3، 1370

احمدی، بابک، حقیقت و زیبایی، مرکز، 1374

، ساختار و تأویل متن، مرکز، 1370

، ساختار و هرمنوتیک، گام نو، 1380

اخوان ثالث، مهدی، از این اوستا، مروارید، چ1، 1375

ازکایی، پرویز، باباطاهرنامه، توس، 1375

استلی برس، الیور و آلن بولک، فرهنگ اندیشه‌ی نو، ترجمه‌ی گروه مترجمان، مازیار، چ2، 1378

اسدیان، خرم‌آبادی، محمد و دیگران، باورها و دانسته‌ها در لرستان و ایلام، وزارت فرهنگ و آموزش عالی، 1358

اسکات، ولبور و تی‌اس‌الیوت، دیدگاه‌های نقد ادبی، ترجمه‌ی فریبرز سعادت، امیرکبیر، چ2، 1378

اطمینانی، عباس، «بررسی و تحلیل رمان سووشون، برساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

السن، تیلی، «یکی از دوازده‌تا» ترجمه‌ی نستر موسوی، زن و ادبیات، چشمه، 1382

انجوی شیرازی، سیدابوالقاسم (گردآوری و تألیف)، فردوسی‌نامه، علمی، 1369

انصاری، منصور، دموکراسی گفت و گویی، مرکز، 1376

ایگلتون، تری، پیش درآمدی بر نظریه‌ی ادبی، ترجمه‌ی عباس مخبر، مرکز، 1368

،‌ماکسیسم و نقد ادبی، ترجمه‌ی اکبر معصوم بیگی، 1383

ایوتادیه، ژان، نقد ادبی در قرن بیستم، ترجمه‌ی مهشید نونهالی، نیلوفر، 1378

باجلال فرخی، محمد حسین: «تحلیلی بر چل سرودهای لری»، سخنرانی‌های محققان ایرانی، (دانشگاه ملی ایران)، وزارت فرهنگ و مرکز مردم‌شناسی ایران هنر، 1355

باختین، میخائیل، زیبایی‌شناسی و نظریه‌ی رمان، ترجمه‌ی آذین حسین‌زاه، مطالعات و تحقیقات هنری، وزارت ارشاد، 1384

باستید، روژه، هنر و جامعه، ترجمه‌ی غفار حسینی، توس، 1374

برتنز، یوهانس ویلم، نظریه‌ی ادبی (مقدمات)، ترجمه‌ی فروزان سلجوقی، آهنگ دیگر، 1383

برلین، آیزا، متفکران روس، ترجمه‌ی نجف دریابندری، خوارزمی، 1361

بلزی، کاترین، عمل نقد، ترجمه‌ی عباس مخبر، قصه، 1379

بلوکباشی، علی، نخل گردانی، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1380

بولن، شینودا، نمادهای اسطوره‌ای و روان‌شناسی زنان، ترجمه‌ی آذریوسفی، روشنگران، چ2، 1380

بهار، مهرداد، جستاری چند در فرهنگ ایران، فکر روز، 1373

بیهقی، خواجه ابوالفضل، تاریخ، تصحیح دکتر علی اکبرفیاض، انتشارات دانشگاه فردوسی، چ2، مشهد، 1356

پارکنسیون، جی: «لوکاچ و جامعه‌شناسی ادبیات»، ترجمه‌ی هاله لاجوردی، ارغنون، ش9و10

پاینده، حسین، گفتمان نقد (مقالاتی در نقد ادبی)، روزنگار، 1382

، «سیمین دانشور، شهرزادی پسامدرن»، برساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

پراپ، ولادیمیر، ریشه‌های تاریخی قصه‌های پریان، ترجمه‌ی فریدون بدره‌ای، توس، 1371

پناهی سمنانی، محمد احمد، ترانه‌های دختران حوا، ترفند، 1380

پورنامداریان، تقی، سفردرمه (تأملی در شعر احمد شاملو)، نگاه، 1381

تقی‌زاده، صفدر، «نماد و نمادگرایی»، مجموعه سخنرانی‌ها و مقالات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1374

تودوروف، تزوتان، منطق گفت و گویی میخائیل باختین، ترجمه‌ی داریوش کریمی، مرکز، 1377

تودوروف، کریستوا و دیگران، سودای مکالمه، خنده، آزادی: باختین، گزیده و ترجمه‌ی محمد پوینده، آرست، 1373

جعفری، مسعود، سیر رمانتیسم در اروپا، مرکز، 1378

چدویک، چارلز، سمبولیسم، ترجمه‌ی مهدی سحابی، مرکز، 1375

حصوری، علی، سیاوشان، چشمه، 1378

خاقانی شروانی، افضل‌الدین، دیوان، به تصحیح دکتر ضیاء‌الدین سجادی، زوار، چ2، 1357

داد، سیما، فرهنگ اصطلاحات ادبی، مروارید، 1371

دانشور، سیمین، به کسی سلام کنم، خوارزمی، چ2، 1359

،‌ جزیره‌ی سرگردانی، خوارزمی، 1372

، ساربان سرگردان، خوارزمی، 1380

، شناخت و تحسین هنر، سیامک، 1376

، غروب جلال، رواق، 1360

، نامه‌ها به جلال، تدوین مسعود جعفری، نیلوفر، 1383

داویدف، یوری، هنر و انقلاب، ترجمه‌ی ع. نوریان، شباهنگ، 1358

دستغیب، عبدالعلی: «سیمین دانشور و قصیه‌هایش»، بررسی و نقد کتاب، ش11، بهار 1384

: «نگاه به رمان فارسی»، مجموعه‌ی سخنرانی‌ها و مقالات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1374

دوبوار، سیمون، جنس دوم، ترجمه‌ی قاسم صنعوی، توس، چ5، 1382

دیچز، دیوید، شیوه‌های نقد ادبی، ترجمه‌ی دکتر غلام‌حسین یوسفی و محمد تقی صدقیانی، علمی، چ3، 1370

دیهیمی، خشایار (به سرپرستی)، نویسندگان روس، نشرنی، 1379

رافائل، مارکس، سه پژوهش جامعه‌شناسی هنر (پرودون، مارکس، پیکاسو)، ترجمه‌ی اکبر معصوم بیگی، آگه، چ2، 1383

، نگاهی به تاریخ ادبیات جهان (تاریخ رئالیسم)، ترجمه‌ی محمد تقی فرامرزی، شباهنگ، 1357

ریان، مایکل: «نقد سیاسی»، ترجمه‌ی حسین علی نوذر، ارغنون، س1، ش4، زمستان 73

رب گریه، آلن: «ادبیات تحت تعقیب سیاست»، وظیفه‌ی ادبیات، ترجمه و تدوین ابوالحسن نجفی، زمان، چ2، 1364

روحانی، فضل‌الله: «از جلال تا یوسف»، بر ساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

ریچاردز، آی.ا، اصول نقد ادبی، ترجمه‌ی سعید حمیدیان، علمی و فرهنگی، 1375

رید، اپولین، فمنیسم و مردم‌شناسی، ترجمه‌ی افشنگ مقصودی، گل آذین، 1384

رید، هربرت، هنر و اجتماع، ترجمه‌ی سروش حبیبی، امیرکبیر، 1352

ریکور، پل، زمان و حکایت، ترجمه‌ی مهشید نونهالی، گام نو، 1384

زرین‌کوب، عبدالحسین، از کوچه‌ی رندان، امیرکبیر، چ6، 1369

، نقد ادبی، امیرکبیر، چ4، 1379

زیباکلام، صادق، ما چگونه ما شدیم، روزنه، چ2، 1375

سارتر، ژان پل، ادبیات چیست؟ ترجمه‌ی ابوالحسن نجفی و مصطفی رحیمی، زمان، چ5، 1356

سامی، علی، شیراز شهر جاویدان، لوکس (نوید)، چ5، 13

سایه، ه . ا، یادگار خون سرو، توس، 1360

سپانلو، محمدعلی، «درباره‌ی سووشون»، برساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

سعید، ادوارد، جهان، متن و منتقد، ترجمه‌ی اکبر افسری، توس، 1377

، فرهنگ و امپریالیسم، ترجمه‌ی اکبر افسری، توس، 1382

سلدن، رامان و پیتر ویدوسون، راهنمای نظریه‌ی ادبی معاصر، ترجمه‌ی عباس مخبر، طرح نو، چ2، 1377

سمپرون، ژرژ: «ادبیات و نیروهای حاکم بر جامعه»، وظیفه‌ی ادبیات، ترجمه و تدوین ابوالحسن نجفی، زمان، چ2، 1364

سمیونویچ کیمیاروف، دانیال: «سیمین دانشور و سووشون او»، ترجمه‌ی نرگس محمدی بدوی، برساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

سوسور، فردینان دو، دوره‌ی زبان‌شناسی عمومی، ترجمه‌ی کوروش صفوی، هرمس، 1378

سه‌یر، رابرت و میشل لووتی: «رمانتیسم و تفکر اجتماعی»، ترجمه‌ی یوسف اباذری، ارغنون، س1، ش2، تابستان 1373

سیاح، فاطمه، نقد و سیاحت، به کوشش محمد گلبن، توس، 1354

سیدحسینی، رضا، مکتب‌های ادبی، نگاه، چ10، 1371

سیمون، کلود: «نویسنده و سیاست» و وظیفه‌ی ادبیات، ترجمه و تدوین ابوالحسن نجفی، زمان، چ2، 1364

شریعتی، علی، ویژگی‌های قرون جدید (مجموعه آثار 31)، شرکت انتشارات چاپخش، چ1، 1370

شفیعی کدکنی، محمدرضا، آیینه‌ای برای صداها، سخن، 1376

، هزاره‌ی دوم آهوی کوهی، علمی، 1376

، ادوار شعر فارسی، سخن، 1380

، مفلس کیمیا فروش (نقد و تحلیل شعر انوری)، سخن، 1372

شکلوفسکی، ویکتور: «هنر به مثابه‌ی فن»، ترجمه‌ی فرهاد ساسانی، ساخت‌گرایی، پساساختگرایی و مطالعات ادبی (مجموعه ترجمه)، حوزه‌ی هنری، 1380

شوکینگ، لوین.ل، جامعه‌شناسی ذوق ادبی، ترجمه‌ی فریدون بدره‌ای، توس، 1373

طبری، محمد جریر، ترجمه و تفسیر، تصحیح و اهتمام حبیب یغمایی، توس، ج3

علوی، بزرگ: «حماسه‌ی ایستادگی»، برساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوش علی دهباشی، سخن، 1383

عناصری، جابر، درآمدی بر نمایش و نیایش در ایران، جهاد دانشگاهی، 1375

فانی، کامران، جنگ‌های جهانی اول و دوم، علمی و فرهنگی، چ2، 1377

فرانکلو، جین، فرهنگ نو در آمریکای لاتین، ترجمه‌ی مهین دانشور، امیرکبیر، 1362

فردوسی، ابوالقاسم، شاهنامه، از روی چاپ مسکو، به کوشش سعید حمیدیان، قطره، 1376

فریدمن، جین، فمنیسم، ترجمه‌ی فیروزه مهاجر، آشیان، 1381

فورست، لیلیان، پیتراسکرین، ناتورالیسم، ترجمه‌ی حسن افشار، مرکز، چ3، 1375

فوکو، میشل، نظم گفتار، ترجمه‌ی باقر پرهام، آگه، چ2، 1380

فیشر، ارنست، ضرورت هنر در روند تکامل اجتماعی، ترجمه‌ی فیروز شیرانلو، بی‌نا، چ2، 1348

کالر، جاناتان، نظریه‌ی ادبی (معرفی بسیار مختصر)، ترجمه‌ی فرزانه طاهری، مرکزی، 1383

کتاب مقدس، ترجمه‌ی فاضل خان همدانی، اساطیر، 1381

کمیساروف، د: «سیمین دانشور و سووشون»، ترجمه‌ی پرویز نصیری، بر ساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

کی‌یرکه‌گور، سورن، ترس و لرز، ترجمه‌ی عبدالکریم رشیدیان، نشرنی، چ2، 1380

گرامشی، آنتونیو، دولت و جامعه‌ی مدنی، ترجمه‌ی عباس میلانی، اختران، 1384

گرین، کیت و جیل لبیهان، درسنامه‌ی نظریه و نقد ادبی، سرپرست ویراستاران دکتر حسین پاینده، روزنگار، 1383

گرین، ویلفرد، لی‌مورگان و دیگران، مبانی نقد ادبی، ترجمه‌ی فرزانه طاهری، نیلوفر، چ3، 1383

گلشیری، هوشنگ، جدال نقش با نقاش، نیلوفر، 1376

گلدمن، لوسین، جامعه‌شناسی ادبیات، ترجمه‌ی محمدجعفر پوینده، چشمه، 1381

، نقد تکوینی، ترجمه‌ی محمد تقی غیاثی، بزرگ مهر، 1369

و دیگران، جامعه، فرهنگ، ادبیات (مجموعه مقاله از گلدمن و درباره‌ی گلدمن)، گزیده و ترجمه‌ی محمدجعفر پوینده، چشمه، 1376

گویتسولو، خوان: «قطره‌ی ملی شما اقیانوس جهانی نیست»، وظیفه‌ی ادبیات، ترجمه و تدوین ابوالحسن نجفی، زمان، چ2، 1364

لبافی، میترا: «قطار خالی سیاست»، بر ساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

لمعه، منوچهر، فرهنگ عامیانه‌ی عشایر بویراحمدی و کهگلویه، سازمان انتشارات اشرفی، چ2، 1353

لوکاچ، گئورک، پژوهشی در رئالیسم اروپایی، ترجمه‌ی اکبر افسری، علمی و فرهنگی، 1373

، نظریه‌ی رمان، ترجمه‌ی حسن مرتضوی، قصه، 1380

لوناچارسکی، آناتولی، چند صدایی داستایفسکی، ترجمه‌ی اسماعیل خویی، جهان نو، 1346، س22،
ش10-8

لیچ، ادموند، لوی استروس، ترجمه‌ی دکتر حمید عنایت، خوارزمی، چ2، 1385

مارکوزه، هربرت، بعد زیباشناسی، ترجمه‌ی داریوش مهرجویی، اسپرک، 1368

: «هنر در جامعه‌ی یک بعدی»، نظاره‌ی هنر، ترجمه‌ی بابک قهرمان، ارشاد، 1382

مافی، مریم: «صورت‌خانه‌ی دانشور»، بر ساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

مایلز، رزالیند، زنان و رمان، ترجمه‌ی علی آذرنگ، روشنگران، 1380

مسکوب، شاهرخ، سوگ سیاوش، خوارزمی، چ6، 1370

مشیرزاده، حمیرا، از جنبش تا نظریه‌ی اجتماعی، تاریخ دو قرن فمنیسم، شیراز، چ2، 1383

مقدادی، بهرام، فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی، فکر روز، 1378

مکاریک، ایرناریما، دانش‌نامه‌ی نظریه‌های ادبی معاصر، ترجمه‌ی مهران مهاجر و محمد نبوی، آگه، 1384

مگی، برایان، فلاسفه‌ی بزرگ، ترجمه‌ی عزت‌الله فولادوند، خوارزمی، چ2، 1377

موحد، محمدعلی، شمس تبریزی، طرح نو، ج3، 1379

موسوی، سیامک، سوگ‌سرایی و سوگ‌خوانی در لرستان، افلاک، 1380

مؤذن، ناصر (به کوشش)، ده شب (شب‌های شاعران و نویسندگان، امیرکبیر، 1357

مهاجر، مهران و محمد نبوی، واژگان ادبیات و گفتمان ادبی، آگه، 1381

مهرور، ذکریا: «دانشور و جزیره‌ی سرگردانی»، برساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

میرصادقی، جمال: «سیمین دانشور و قصه‌نویسی»، بر ساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

میرصادقی (ذوالقدر)، میمنت: «شرح و تفسیر رمان سووشون»، بر ساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوش علی دهباشی، سخن، 1383

میرعابدینی، حسن؛ «تاریخ نویس دل آدمی» برساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

، صد سال داستان‌نویسی، چشمه، چ3، 1383

میرعلایی، احمد: «از بورخس تا کیمیایی»، مجموعه مقالات و نقد و معرفی آثار مسعود کیمیایی، آگاه، 1364

میشل، آندره، فمنیسم (جنبش اجتماعی زنان)، ترجمه‌ی دکتر هما زنجانی زاده، مشهد، نیکا، 1372

نرشخی، ابوبکر محمدبن جعفر، تاریخ بخارا، ترجمه‌ی ابونصر محمدبن نصر القبادی، تلخیص محمدبن زهیر بن عمر، تصحیح و تحشیه مدرس رضوی، توس، چ2، 1363

ورد، گلن، پست مدرنیسم، ترجمه‌ی قادر فخر رنجبری و ابوذر کرمی، ماهی، 1384

واتکینز، سوزان، آلیس ماریزا وئدا و مارتارود ریگز، فمنیسم، ترجمه‌ی زیبا جلالی نائینی، شیرازه، 1380

وبستر، راجر، پیش درآمدی بر مطالعه‌ی نظریه‌ی ادبی، ترجمه‌ی الهی دهنوی، ویراستار دکتر حسین پاینده، روزنگار، 1382

ولک، رنه و آوستن وارن، نظریه‌ی ادبیات، ترجمه‌ی ضیاء موحود و پرویز مهاجر، علمی و فرهنگی، 1373

وولف، ویرجینیا، اتاقی از آن خود، ترجمه‌ی صفورا نوربخش، نیلوفر، 1383

هابراس، یوگن: «علم و تکنولوژی در مقام ایدئولوژی»، ترجمه‌ی علی مرتضویان، ارغنون، س1، ش1، بهار، 1373

هارلند، ریچارد، درآمدی تاریخی بر نظریه‌ی ادبی از افلاتون تابارت، ترجمه‌ی گروه ترجمه‌ی شیراز: علی معصومی و شاپور جورکش، چشمه، 1382

هام، مگی، فرهنگ نظریه‌های فمنیستی، ترجمه‌ی فیروز مهاجر و دیگران، توسعه، 1382

هاوزر، آرنولد، تاریخ اجتماعی هنر، ترجمه‌ی ابراهیم یونسی، خوارزمی، 1370

هدایت، صادق، سه قطره خون، پرستو، چ8، 1344

، فرهنگ عامیانه‌ی مردم ایران، چشمه، چ2، 1378

همایونی، صادق، گوشه‌هایی از آداب و رسوم مردم شیراز، اداره‌ی کل فرهنگ و هنر فارس، 1353

هوف، گراهام، گفتاری درباره‌ی نقد، ترجمه‌ی نسرین پروینی، امیرکبیر، 1365

هینیک، ناتالی، جامعه‌شناسی هنر، ترجمه‌ی عبدالحسین نیک گهر، آگه، 1384

یاکوبسن، رومن، روندهای بنیادین در دانش زبان، ترجمه‌ی کوروس صفوی، هرمس، 1376

یزدانی، کهتر: «زنی که در سووشون به سوگ نشسته است»، بر ساحل جزیره‌ی سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، سخن، 1383

دایره‌المعارف روتلیج، فمنیسم و دانش‌های فمنیستی، ترجمه‌ی عباس یزدانی و دیگران، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، 1382

Bakhtin, Mikhail: "The dialogic imagination", in the narrative reader, edited by Martin Mcauillan, london and New york, Routledge, 2000

________________: The problem of speech Genres, in the Discourse reader, edited by Adam Jaworski and Nikolas coupland, london and Newyork, Routledge, 2001

Cobley, Paul, Narrative, london and New york, Routledge, 2001

Gaillard, Francoise: "For a Political Roland Barthes" in French Theory inamerica, New york and london, Routledge, 2001

Laclau, Ernesto and chantal mouffe: "from hegemony and socialist strategy" in critical theory, New york, Harvyester, 1995

Tyson, lois, Critical Theory today, New york and london, Garland, 1999

تگ‌ها