خلاصه پایان نامه برجهای مسکونی شهرک صدرا
پایان نامه
جهت دریافت درجه کارشناسی- مهندسی معماری
مقدمه
خانه مکانی است که تمام عالم را در خود جای میدهد.
مسکن یکی از مسائل حاد کشورهای در حال توسعه است. فقدان منابع کافی، ضعف مدیریت، نداشتن برنامهریزی جامع مسکن و سایر نارساییهایی که در زیرساختمانهای اقتصادی این کشورها وجود دارد از یک سو و افزایش شتابان جمعیت شهرنشین از سوی دیگر تامین سرپناه را در این کشورها به شکلی غامض و چند بعدی درآورده است.
برای دستیابی به برنامهریزی مطلوب مسکن باید ضمن شناخت وضع موجود مسکن و تسهیلات آن، روند گذشته در شئونات اقتصادی و اجتماعی موثر بر بازار مسکن و تحولات مسکونی جامعه مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد.
همچنین لازم است تحلیلات اقتصادی و اجتماعی در آینده براساس برنامهریزیهای ملی، منطقهأی و شهری مورد مداقه قرار گرفته و تاثیرات متقابل این تحولات در بخش مسکن و تامین نیازهای مسکونی مورد پیشبینی قرار گیرد. سپس میبایست اهداف برنامههای مسکن در چهارچوب ضوابط و استانداردهای تدوین شده معین و برای تحصیل اهداف مورد نظر راهکارهای مناسب و روشهای علمی اتخاذ شود.
موضوع مورد بحث این پایاننامه طراحی برجهای مسکونی در منطقه 22 شهرداری استان تهران در محدوده شهرک صدرا میباشد.
اهمیت و ضرورت
خانه اولین و مهمترین فضاییست که فرد با آن در ارتباط است. تحقیقات نشان داده است میزان رضایت فرد از مسکن خود در روان او تاثیر به سزایی دارد و باعث ایجاد اثرات مثبت و منفی در روابط فردی و اجتماعی وی میگردد. به عنوان مثال نور نامناسب خانه ساکنین را دچار افسردگی میکند و یا رعایت نکردن حریم خصوصی و عمومی در فضای خانه آرامش افراد را مختل میسازد.
به نظر میرسد به دلیل اهمیت فضای خانه برای افراد، طراحی مسکن از خطیرترین مواردی باشد که یک معمار در طول دوره کاریاش با آن روبروست. تقریباً تمامی معماران در دوران حرفهأی خود نمونههای مختلفی از طراحی مسکن را داشتهاند و ارائه الگوی مناسب مسکن سالهاست که ذهن جامعه معماری را به خود مشغول داشته است. موضوع مسکن در شهرهای پر جمعیت وضعیت حادتری دارد، زیرا در این شهرها علاوه بر کیفیت آن بحث کمیت نیز مطرح است. در چنین موقعیتی که مسکن به یک معضل اجتماعی، اقتصادی، سیاسی تبدیل میشود. باید دقت در کیفیت بسیار بالا رود.زیرا معمولاً در این وضعیت هزینه پایین، سرعت بالا و استفاده حد اکثری از زمین برای تامین ضروریترین زیر فضاها بیشترین توجه را به خود معطوف داشته و دقت در مسائل فرهنگی و ایجاد مطلوبیت روانی کمتر میشود.
هدف اصلی از طراحی خانه ایجاد “مسکن مطلوب” برای افراد میباشد. در شهرهای کوچک معمولاً خانواده خود تصمیم میگیرد خانها ش چگونه طراحی شود و فضاها چگونه با یکدیگر ارتباط داشته باشند. اما در شهرهای بزرگتر طراحی خانه بیشتر تحت تاثیر خانواده شکل میگیرد. در همین راستا اهمیت کار معمار مشخص میشود که چگونه طراحی اصولی و مناسب را با علاقه ساکنین و اقتصاد آنها همراه سازد.
در شهر تهران این مسئله ابعاد وسیعتری مییابد. ساخت و سازهای بیرویه و غیراصولی در این شهر توجه بیشتر جامعه معماری را میطلبد. لازم به نظر میرسد، که حداقل معماران متعهد تهرانی وقت بیشتری را صرف این مسئله کنند. با در نظر گرفتن این موارد محقق ضرورت احساس نکوده و اقدام به کار روی موضوع مسکن در تهران کرده است.
به دلیل نیاز روزافزون تهرانیها به مسکن سالهاست رشد عمودی و افقی در تهران صورت میگیرد. این مسئله باعث گسترش نامناسب شهر میشود. بنابراین طی مطالعات گستردهأی که توسط سازمانهای مختلف انجام گرفت. تصمیم گرفته شد بصورت کنترل شده از سمت غرب تهران رشدی افقی صورت گیرد که منجر به ایجاد منطقه 22 گردید. محدوده شهرک صدرا در این منطقه با ضوابط خاص شهری ایجاد گردید و مسئله مسکن مطلوب در آن، مورد توجه خاص قرار گرفت. ایجاد فضاهای سبز گسترده، مسیرهای سواره و پیاده استاندارد، در محدوده شهرک همه از مواردی است که این توجه را خاطر نشان میسازد. بنابراین، این منطقه با داشتن زمینهای وسیع برای طراحی مجموعهأی مسکونی مناسب تشخیص داده شد.
اهداف
هدف کلی : طراحی مجموعه مسکونی در منطقه 22 شهرداری تهران
اهدف جزئی :
فراهم نمودن فضایی زیبا،صمیمی وآرام در زمینی بمساحت حدود1 هکتار درمنطقه مورد نظر
تفکیک مسیر سواره و پیاده
طراحی کیفیتهای بصری
ایجاد محور حرکت پیاده سبز
طراحی روابط داخلی و خارجی
کاهش آلودگی صوتی در مجموعه
1-3-روش جمعآوری اطلاعات و ارائه آنها
ابتدا مطالعاتی در زمینه شناخت موضوع و دستیابی به اصول طراحی مسکونی بصورت کتابخانه أی انجام گرفته که در این رساله به ترتیبی که در زیر نگاشته شده است. پس از آن با جمع بندی و نتیجه گیری از اطلاعات و مطالعات به عمل آمده به طراحی این مجموعه پرداخته که نقشه های آن در انتهای رساله در بخش طراحی آورده شده است.
رساله پیش رو به 7 فصل جداگانه به این ترتیب تنظیم شده است:
فصل اول: فصل اول شامل مقدمه است و به توضیح اجمالی رساله حاضر می پردازد که البته از نظر گذشت.
فصل دوم: در این فصل مطالعات و بررسی های لازم در زمینه مبانی نظری و اصول طراحی انجام گرفته است که شامل توضیح مفهوم سکونت و موضوع مسکن می باشد. همچنین انواع خانه های مسکونی و تیپولوژی مسکن مورد بررسی قرار گرفته است. نظریه کارشناسان مختلف در مورد مسکن مطلوب و عوامل تاثیر گذار بر روی کیفیت طراحی مسکن از دیگر موارد مورد بحث است. سپس مسکن به عرصه های مختلف تقسیم شده و کابرد عرصه ها و تجهیزات مورد نیاز در هر یک از آنها به اجمال آورده شده است. بحث بعدی تراکم و نظام سکونت است که توجه به آن از عوامل بسیار مهم در طراحی می باشد. و در نهایت نمونه هایی از مجموعه های مسکونی به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته و نتیجتا با تحلیل موارد مطلوب و نامطلوب این مجموعه ها، محقق طراحی را آغاز نموده است.
فصل سوم: این فصل شامل مطالعات تاریخی، اجتماعی و فرهنگی می باشد. در بخش تاریخی سابقه سکونت از دوره بشر اولیه تا دوره های مدرن آورده شده و پس از آن خانه های سنتی و تاریخی در ایران، و بطور خاص مسکن در شهر تهران در طول دوره های تاریخی بررسی شده است. در بخش اجتماعی، مشکلات و مسائل مسکن و جامعه و تاثیرات متقابل آنها بر روی یکدیگر و اثر آن بر روی زندگی فردی و اجتماعی افراد جامعه بررسی شده است. تحولات جمعیتی، تاثیر مهاجرت بر مسکن، نرخ رشد و… از موضوعات مورد توجه در این بخش است.
فصل چهارم: در این فصل حاصل مطالعات سیاسی و اقتصادی آمده است. به منظور دریافت پدیده های ناشی از مشکلات مسکن در بخش سیاست اجتماعی و همچنین نظر دولتمردان بر امر مسکن و تاثیرات برنامه های عمرانی آنها در این زمینه سیاستهای توسعه مسکن از سال 1341 یعنی برنامه عمرانی سوم تا سال 1378 (برنامه هفتم) مطرح شده است. همچنین در بخش اقتصادی، عوامل موثر بر اقتصاد خانواده، اقتصاد ملی و مقایسه آن در کشور های مختلف بررسی گردیده است.
فصل پنجم: اطلاعاتی راجع به اقلیم منطقه، میانگین بارش سالانه، دما، روزهای یخبندان و… آمده است و در انتها تدابیر خاصی که برای طراحی معماری در این گروه اقلیمی می توان بکاربرد آمده است.
فصل ششم: در این فصل ضوابط و استانداردهای بین المللی، مساحت و اندازه های لازم برای هر فضا آورده شده است.
فصل دوم:
مبانی نظر
مفهوم سکونت
تعریف مسکن
محیط مسکونی
مسکن مطلوب چیست
گونه شناسی مسکن
عملکرد و تجهیزات مسکن
تراکم و نظارت سکونت
نمونه هایی از مجتمع های مسکونی
نتیجه گیری
2-1- مفهوم سکونت:
سکونت را می توان بیانگر تعیین موقعیت و احراز هویت دانست. سکونت بیانگر برقراری پیوندی پرمعنا بین انسان و محیطی مفروض می باشد که این پیوند از تلاش برای هویت یافتن یعنی به مکانی احساس تعلق داشتن ناشی گردیده است بدین ترتیب، انسان زمانی بر خود وقوف می یابد که مسکن گزیده و در نتیجه هستی خود در جهان را تثبیت کرده باشد.( نوربری، 1381)
از نظر هایدگر طرز و طریق بودن انسانها بر روی زمین، سکونت کردنشان است. او در مقاله “ساختنت، سکونت گزیدن، اندیشیدن” با ریشه کلمه آلمانی Bauen (ساختن) دلالتهای قدیمی و پهنه مفاهیمی را از نو می گشاید تا غذای وجود را بیان کند و سکونت را به بودن با چیزها تعبیر می کند: همچنان که در وجود و زمان نیز از سکونت ذات انسان در حقیقت خود وجود بحث می کند. او در گفتار خود اصرار می ورزد که اندیشیدن و شعر لازمه سکونت است. او سکونت را اساسی ترین ویژگی وجود مطابق آنچه فانیان اند فرض می کند. در پایان این مقاله چنین آمده است: “در حال حاضر همه از کمبود مسکن سخن می گویند: اما کسی به مصیبت واقعی سکونت نمی اندیشد. بی خانمانی بشر از آن است که کسی بحران واقعی مسکن را به مثابه مصیبت درک نمی کند.” پاسخ هایدگر در پرسش از راه حل مسئله چنین است:“ فانیان سکونت را به سوی تمامیت ماهیت خود سوق دهند؛ و این مشروط بدان است که بر مبنای سکونت کردن بنا کنند و برای سکون کردن فکر کنند.”( طهوری، 1381)
-2- تعریف مسکن
مسکن اسم مکان است بر وزن مفعل به معنای محل آرامش و سکونت که از ماده سکن به معنی آرامش می آید و در اصطلاح به مکانی می گویند که انسان در آن زندگی می کند.
در لغت نامه دهخدا مسکن چنین معنی شده: جای باشش و خانه، منزل و بیت، جای سکونت و مقام، جای آرام… (دهخدا، 1377)
در دومین اجلاس اسکان بشر(1996) که در استانبول برگزار شد مسکن مناسب چنین تعریف شده است:
“ سرپناه مناسب تنها به معنای وجود یک سقف بالای سر هر شخص نیست. سرپناه مناسب یعنی آسایش مناسب، فضای مناسب، دسترسی فیزیکی و امنیت مناسب، امنیت مالکیت، پایداری و دوام سازه أی. روشنایی، تهویه، سیستم گرمایی مناسب، زیرساختهای اولیه از قبیل آبرسانی مناسب، بهداشت و آموزش، دفع زباله، کیفیت مناسب زیست محیطی عوامل بهداشتی مناسب، مکان مناسب و قابل دسترس از نظر کار و تسهیلات اولیه که همه این موارد باید با توجه به استطاعات مردم تامین شود.”( دلال پور،1379)
خانه با مطح شدن به عنوان پیکره أی معمارانه در محیط هویت ما را محرز کرده و امنیت را بر ما ارزانی می دارد؛ و سرانجام هنگام پای نهادن به آن به آسایش دست می یابیم. در خانه چیزهایی را می یابیم که بر آنها وقوف داشته و گرامیشان می داریم. ما آنها را با خود از بیرون آورده و به خاطر آنکه بخشی از جهان ما را می سازند در کنارشان به زندگی می پردازیم. هنگام تحقق بخشیدن به سکونت خصوصی، به آزمون آنچه “ آرامش داخلی” خوانده شده می پردازیم.(هاشمی،1375)
برای بشلار؟؟؟ خانه قبل از هر چیز فضا و مکان درونی است. درونی بودن آن در رابطه با بیرون آن، با کوچه و خیابان، رودخانه و مزرعه، گسترده های بیرونی روستا و شهر، دریا و زمین و آسمان، طبیعت و جهان و سرانجام همه هستی معنا و ارزش می یابد. برای او مهم ترین حسن خانه این است که رویا را در خود می پروراند. خانه به ما این مکان را می دهد که در آرامش در خیالات خود غرق شویم (نوربری، 1381)
2-3- محیط مسکونی
برای تامین رشد اجتماعی، عرصه مسکن علاوه بر خود واحد مسکونی باید محیط پیرامون آنرا نیز در بر بگیرد. وقتی مجموعه أی مسکونی ساخته می شود در واقع کانونی اجتماعی شکل می گیرد. این کانون برای حفظ ارزش های خود به انسجام شخصی احتیاج دارد. اگر به این امر بی توجهی شود ممکن است بخشی از پیکره اجتماع از آن جدا و ارتباط خود را با آن از دست بدهد. برای تامین انسجام یک محله باید دو عامل را در نظر گرفت: ترکیب مناسب گونه ها و اندازه های مختلف مسکن و ایجاد روش مناسب برای دادن کمکهای مالی در جهت تامین مسکن.
2-3-1- محیط مسکونی از لحاظ کالبدی:
فهرست پایان نامه برجهای مسکونی شهرک صدرا
فهرست:
فصل اول – مقدمه.................................................................................................................... 1
اهمیت و ضرورت ........................................................................................................................... 3
اهداف ................................................................................................................................................. 4
روش جمعآوری اطلاعات و ارائه آنها................................................................................... 4
فصل دوم – مبانی نظری معماری .................................................................................... 7
مفهوم سکونت .............................................................................................................................. 8
تعریف مسکن ................................................................................................................................ 9
محیط مسکونی .............................................................................................................................. 10
2-3-1- محیط مسکونی از لحاظ کالبدی .......................................................................... 10
مسکن مطلوب چیست ؟........................................................................................................... 12
عوامل کلی موثر بر مطلوبیت مسکن ............................................................... 14
عوامل موثر در مطلوبیت فضاهای خانه ........................................................... 16
گونه شناسی مسکن..................................................................................................................... 17
خانههای تک واحدی مستقل ................................................................................... 17
خانههای حیاط مرکزی .................................................................................................. 18
خانههای شهری ............................................................................................................... 18
مجموعه مسکونی اشتراکی....................................................................................... 19
آپارتمانهای بلند ......................................................................................................... 20
برجهای مسکونی ........................................................................................................... 26
مجتمعهای مسکونی با ارتفاع متوسط ............................................................ 27
ساختمانهای چند عملکردی...................................................................................... 30
عملکردها و تجهیزات مسکن .................................................................................................. 32
عرصه مشترک .................................................................................................................. 32
عرصه والدین .................................................................................................................... 32
عرصه فرزندان .................................................................................................................. 32
2-6-4- عرصه خویشاوند........................................................................................................... 33
2-6-5- عرصه مهمان .............................................................................................................. 33
2-6-6- فضاهای خدماتی ...................................................................................................... 33
2-6-7- فضای ورودی و خروجی ........................................................................................... 33
2-7- تراکم و نظام سکونت .................................................................................................. 34
2-7-1- تراکم مسکونی ........................................................................................................... 34
2-7-2- تراکم خانوار در واحد مسکونی ............................................................................ 35
2-8- نمونههایی از مجتمعهای مسکونی ..................................................................... 39
2-8-1- مجموعه مسکونی آتیساز.................................................................................... 39
2-8-2- آپارتمانهای مسکونی مارسی ......................................................................... 43
2-8-3- آپارتمانهای لیک شور درایو ............................................................................. 46
2-8-4- مجموعه مسکونی تیگل هاربر........................................................................... 48
2-8-5- هابیتات 67................................................................................................................ 49
2-8-6- مجموعه مسکونی مهرینگن................................................................................ 51
2-8-7- ساختمانهای مسکونی ایدونا............................................................................ 53
2-9- نتیجهگیری ............................................................................................................................ 55
3- فصل سوم – مطالعات تاریخی اجتماعی فرهنگی ........................................... 56
3-1- سابقه و سن سکونت ................................................................................................... 57
3-2- خانههای سنتی در ایران ................................................................................................ 64
3-2-1- گونهشناسی معماری سنتی در ایران ............................................................... 67
3-2-2- ویژگیهای سازمان فضایی خانههای تاریخی................................................ 68
3-2-3- مفاهیم نشانهها و حسهای تجربه شده در خانههای سنتی............... 68
3-3- سابقه تاریخی پیدایش شهر تهران ....................................................................... 69
3-4- خانههای مسکونی در تهران ..................................................................................... 69
3-4-1- تکوین روشهای خانهسازی نوین....................................................................... 74
3-5- اولین آپارتمانهای شهر تهران .............................................................................. 75
3-5-1- ورود ساختمانهای بلند به تهران........................................................................ 75
3-6- ابعاد اجتماعی مسکن ................................................................................................ 78
3-6-1- روند تحولات جمعیتی چند دهه اخیر در کشور .............................................. 79
ابعاد فرهنگی مسکن .................................................................................................................. 84
نتیجهگیری........................................................................................................................................... 88
4- فصل چهارم – مطالعات سیاسی اقتصادی ........................................................ 89
4-1- سیاست توسعه مسکن .............................................................................................. 90
4-1-1- چکیدهأی از سیاستهای توسعه برنامه پنجساله دوم ........................... 93
4-1-2- برنامه سوم توسعه مسکن ................................................................................. 99
4-2- ابعاد اقتصادی مسکن ................................................................................................. 101
4-2-1- سهم هزینه مسکن از کل هزینه خانوار ............................................................ 103
4-2-2- ارزیابی وضعیت موجود مسکن بر اساس نتایج آمارگیری از هزینه خانوار 104
4-2-3- تاثیر مهاجرت بر اقتصاد مسکن .................................................... 105
4-2-4- بررسی نظام تامین مالی مسکن در کشور ..................................... 109
4-3- نتیجهگیری ......................................................................................................................... 110
5- فصل پنجم – مطالعات اقلیمی، طبیعی، جغرافیایی ...................................... 111
5-1- خصوصیات جغرافیایی و موقعیت شهر تهران .................................................. 112
5-2- خصوصیات جغرافیایی و طبیعی منطقه 22 شهرداری تهران ....................... 113
5-3- وضعیت موجود محیط طبیعی منطقه 22 شهرداری تهران ......................... 117
5-4- ویژگیهای اقلیمی منطقه 22.................................................................................... 119
5-4-1- دما ................................................................................................................................... 119
5-4-2- میزان بارش ................................................................................................................. 120
5-4-3- رطوبت نسبی.............................................................................................................. 120
5-4-4- باد ................................................................................................................................... 121
5-4-5- روزهای یخبندان ......................................................................................................... 123
5-4-6- ساعت آفتابی .......................................................................................................... 123
5-4-7- روزهای برفی .............................................................................................................. 124
5-5- اهداف زیستمحیطی در طرحریزی منطقه 22..................................................... 125
5-6- جهت استقرار خانهها ..................................................................................................... 126
5-7- فاصله ساختمانها ........................................................................................................ 126
5-8- تجمیع ساختمانها........................................................................................................ 127
5-9- شکل ساختمان.................................................................................................................. 127
5-10- طراحی فضاهای داخلی ................................................................................................. 128
5-11- اهداف عمده طراحی اقلیمی .................................................................................... 129
5-12- نتیجهگیری ......................................................................................................................... 130
6- فصل ششم- تدوین اصول، ضوابط و معیارهای طراحی .................................. 132
6-1- نکاتی از معماری مسکونی سنتی ........................................................................... 133
6-2- ضوابط شهرداری مربوط به ساختمانهای مسکونی با تراکمهای کم- متوسط- زیاد در منطقه 22................................................................................................................................................................. 136
6-3- ارائه الگوی مسکن در منطقه 22 شهرداری تهران .......................................... 178
6-4- ابعاد و استاندارد مسکن ........................................................................................... 182
6-4-1- اندازههای بدن انسان .............................................................................................. 183
6-4-2- پارکینگ........................................................................................................................... 184
6-4-3- آشپزخانه...................................................................................................................... 185
6-4-4- اتاقهای غذاخوری..................................................................................................... 186
6-4-5 نشیمن.............................................................................................................................. 187
6-4-6- اتاقهایخواب............................................................................................................... 188
فهرست مواخد مقالات................................................................................................................ 189
فهرست مواخذ پایان نامهها .................................................................................................. 190
منابع و مواخذ.................................................................................................................................. 191
طراحی .................................................................................................................................................. 193
سایت .................................................................................................................................................. 194
منبع:
www.greatbuldings. com
www. iranhotlinks. Com
www. nyoir. Org
www. tehran24.com